Warzywnictwo gruntowe

Przedmiot Warzywnictwo gruntowe realizowany jest w formie wykładów i ćwiczeń, w tym także praktycznych. Tematyka zajęć obejmuje zakres wiedzy dotyczący poznania przedmiotu jako kierunku produkcji rolnej, jej znaczenia dla gospodarki kraju i produkcji żywności oraz strukturę krajowej produkcji warzyw gruntowych, kierunki jej rozwoju i trendy rynkowe. Przedstawia też wpływ czynników środowiska na rozwój roślin oraz ich znaczenie dla uprawy warzyw gruntowych. Omawia także nowoczesne technologie uprawy warzyw gruntowych i stosowane środki produkcji (nowe narzędzia i techniki) oraz trendy i kierunki rozwoju, znaczenie jakości plonu i certyfikacji w produkcji i obrocie warzywami, a także znaczenie technik stosowanych w produkcji dla środowiska przyrodniczego i rozwoju obszarów wiejskich.

1.Wymagania wstępne.

Posiadanie wiedzy z zakresu przedmiotów ogólnych: chemii nieorganicznej i organicznej, botaniki, fizjologii roślin, gleboznawstwa, mikrobiologii oraz zawodowych: propedeutyki produkcji roślinnej, agrometeorologii, uprawy roli i nawożenia roślin, podstaw genetyki i hodowli roślin.

2. Treści kształcenia

Warzywnictwo gruntowe - zakres realizowanej tematyki (30 h).

Wykłady (8 h) : stan produkcji warzyw, tendencje i kierunki rozwoju w kraju, UE oraz skali światowej oraz typy produkcji warzyw i ich aspekty ekonomiczne. Systematyka botaniczna gatunków warzyw, ich pokrewieństwo, znaczenie czynników środowiska i ich oddziaływanie na rozwój roślin, plonowanie i jakość plonów oraz możliwość ich kontroli. Rejonizacja upraw, przyrodnicze podstawy zmianowania i płodozmianu oraz ich stosowanie w uprawie warzyw, wymagania pokarmowe i nawożenie roślin warzywnych. Stosowany materiał rozmnożeniowy i produkcja rozsady, przygotowanie pola, sposoby i terminy siewu i sadzenia, zabiegi pielęgnacyjne i nawadnianie upraw, a także przyspieszanie uprawy warzyw, dojrzewanie i zbiór, terminy i techniki zbioru, obróbki pozbiorczej, przygotowanie do obrotu, normy jakościowe warzyw stosowane w obrocie.

Szczegółowa uprawa (45 gatunków)-dla każdego gatunku: przynależność do rodzin botanicznych i grup użytkowych, pochodzenie, opis botaniczny, części użytkowe, wartość biologiczna i użytkowa, znaczenie gatunku. Technologie uprawy poszczególnych gatunków: wymagania klimatyczno-glebowe,

stanowisko w zmianowaniu i nawożenie, terminy i metody uprawy, zabiegi pielęgnacyjne, zbiór i przygotowanie do obrotu. Omawiane główne gatunki w ramach grup użytkowych: cebulowych, kapustnych, korzeniowych, rzepowatych, psiankowatych, dyniowatych, strączkowych, liściowych, wieloletnich i różnych.

Ćwiczenia (22 h):Wartość odżywcza i biologiczna gatunków warzyw, znaczenie w żywieniu, krajowe spożycie, jego struktura i tendencje, kierunki użytkowania i zagospodarowania produkcji. Materiał siewny i rozmnożeniowy poznanie i charakterystyka nasion poszczególnych gatunków, jakość nasion, wymagania termiczne, identyfikacja materiału siewnego, ocena zdolności kiełkowania- ćw. praktyczne. Produkcja rozsady, stosowane podłoża i pojemniki. Cechy morfolo- giczne siewek poszczególnych gatunków, dobór technik produkcji i terminów uprawy. Obliczenia zapotrzebowania materiałów do produkcji rozsady, powierzchni pod osłonami i w gruncie oraz nasion do siewów bezpośrednich w polu - ćwiczenia praktyczne. Planowanie uprawy- następstwo roślin i miejsce w płodozmianie. Konstrukcja płodozmianów i ich weryfikacja, bilans materii organicznej w glebie. Potrzeby pokarmowe i nawozowe warzyw, wykorzystanie analizy gleby i opracowanie programu nawożenia-ćwiczenia praktyczne. Zabiegi pielęgnacyjne, odchwaszczanie i nawadnianie, zabiegi specyficzne, przyspieszanie plonowania, stosowane środki i metody. Typy uprawne i odmiany poszczególnych gatunków, wczesność, odporność na choroby i warunki uprawy oraz warunki środowiskowe, przydatność do różnych kierunków użytkowania i terminów uprawy.

Literatura podstawowa przedmiotu:

- Knaflewski M.(praca zbiorowa): Ogólna uprawa warzyw. PWRiL, Poznań 2007

- Kołota E., Orłowski M., Biesiada A., Warzywnictwo UWP Wrocław , 2007

- Kołota E., Biesiada A., Adamczewska-Sowińska K., Krężel J.: Systematyka,

biologia i cechy odmianowe roślin warzywnych. Wydawnictwo UWP Wrocław,

2008

- Kunicki A., Sękara A., Kalisz A., Skrypt do ćwiczeń z warzywnictwa ogólnego

dla studentów Akademii Rolniczych. Kraków 2006

- Wierzbicka B., Martyniak-Przybyszewska B.: Biologia i odmianoznawstwo

roślin warzywnych, Wyd.UWM Olsztyn 2007

- Breś W., Golcz A., Komosa A., Kozik E., Tyksiński W.: Nawożenie Roślin

Ogrodniczych. Wyd. AR Poznań 2003

Literatura uzupełniająca przedmiotu:

- Sady A.: Nawożenie warzyw polowych. Plantpress, Kraków 2005

- Kaniszewski S.: Nawadnianie Warzyw polowych, Plantpress, Kraków 2005

- Lista odmian roślin warzywnych wpisanych do Krajowego Rejestru w Polsce.

COBORU Słupia Wielka, 2020

https://www.kowr.gov.pl/uploads/rynek-warzyw -w-polsce-2015.pdf

https://cdr.gov.pl/images/wydawnictwa/2010/2010-uprawa-warzyw-metodami-ekologicznymi-na- różnych-typach-ściółek.pdf

WIEDZA

Student posiada teoretyczną i praktyczną znajomość:

- podstaw warzywnictwa jako dziedziny wiedzy i kierunku produkcji rolnej oraz znaczenia tej produkcji dla gospodarki kraju i bezpieczeństwa żywnościowego

- struktury krajowej produkcji warzyw gruntowych, kierunków jej rozwoju i trendów rynkowych

- wiedzę nt. oddziaływania czynników środowiskowych na rozwój roślin i ich znaczenia dla stosowanych technologii uprawy warzyw gruntowych

- nowoczesnych technologii uprawy warzyw gruntowych i stosowanych środków produkcji (nowe narzędzia i techniki) w produkcji i obrocie warzywami.

- znaczenia technik stosowanych w produkcji warzyw dla środowiska przyrodniczego i rozwoju obszarów wiejskich.

UMIEJĘTNOŚCI

Student posiada umiejętność:

- planowania i dostosowania produkcji do określonych warunków

środowiska, tendencji i możliwości rynkowych oraz unowocześniania produkcji warzyw w kierunku rozwoju technologii przyjaznych człowiekowi i środowisku.

- planowania płodozmianu i nawożenia wg. wyników analizy gleby i wymagań gatunków, doboru metod, środków i terminów produkcji, właściwego wykonania zabiegów uprawowych, gwarantujących wysokiej jakości plon i ochronę środowiska w towarowej i amatorskiej uprawie warzyw.

- organizacji i prowadzenie produkcji warzyw z należytą dbałością o jakość plonu i jego wartość żywieniową, przy równoczesnej dbałości o ochronę środowiska i bezpieczeństwo osób zatrudnionych w procesie produkcji i mieszkających na terenach rolniczych.

- umiejętność pracy w grupie oraz kierowania zespołem ludzi realizujących określone zadania w produkcji warzyw oraz potrafi rozstrzygać problemy związane ze społecznym odbiorem chemizacji i utechnicznienia produkcji warzyw.

- świadomość potrzeby uzupełniania wiedzy i samokształcenia w zakresie stosowania i wykorzystania najnowszych osiągnięć dotyczących produkcji warzywniczej.

- znajomość uwarunkowań ekonomiczno-prawnych dotyczących prowadzenia produkcji warzyw i współpracy w ramach grup producenckich.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

- student jest gotów do organizacji i prowadzenia produkcji warzyw z należytą

dbałością o jakość plonu i jego wartość żywieniową, przy równoczesnej

dbałości o ochronę środowiska i bezpieczeństwo osób zatrudnionych w

procesie produkcji oraz mieszkających na terenach rolniczych

- wykazuje umiejętność pracy w grupie oraz kierowania zespołem ludzi

realizujących określone zadania w produkcji warzyw oraz potrafi rozstrzygać

problemy związane ze społecznym odbiorem chemizacji i utechnicznienia

produkcji warzyw

- ma świadomość potrzeby uzupełniania wiedzy i samokształcenia w zakresie

stosowania i wykorzystania najnowszych osiągnięć dotyczących produkcji

warzywniczej

- posiada znajomość uwarunkowań ekonomiczno-prawnych dotyczących

prowadzenia produkcji warzyw i współpracy w ramach grup producenckich.

Zaliczenie wykładów-egzamin pisemny lub ustny (po zaliczeniu ćwiczeń), prowadzony na Uczelni (zajęcia kontaktowe) lub w formie arkuszy z pytaniami, wysyłanych na adres studenta w przypadku zajęć zdalnych.

Zaliczenie ćwiczeń - 2 sprawdziany testowe (1. z części ogólnej, 2. z części szczegółowej uprawy), realizowane w sposób podany dla zaliczenia wykładów. Ocena aktywności na zajęciach oraz ocena wykonanych zadań indywidualnych i zespołowych: określenie gatunku warzyw na podstawie wyglądu próby materiału siewnego nasion -zajęcia kontaktowe lub zdjęcia materiału siewnego - nauczanie zdalne; ocena zdolności kiełkowania nasion różnych gatunków warzyw (przygotowanie prób przez studentów- zajęcia kontaktowe, lub na podstawie zdjęcia - nauczanie zdalne) planowanie produkcji: obliczenie ilości potrzebnych materiałów do produkcji rozsady, układanie płodozmianu, nawożenie z zastosowaniem analizy chemicznej gleby i obliczenie potrzebnej ilości nawozów i terminów ich stosowania dla podanego gatunku warzyw i wyniku analizy gleby (dane do wykonania zadań podawane są dla każdego studenta bezpośrednio na zajęciach kontaktowych lub wysyłane na adres internetowy studenta. Ocenie podlega też terminowość wykonania wymienionych zadań oraz sposób ich opracowania.

Ocena arkusza egzaminacyjnego (wykłady) i sprawdzianów (ćwiczenia):

- prawidłowe, pełne odpowiedzi na pytania:

90% i >- 5; 80% i >- 4,5; 70% i>- 4,0; 60% i>-3,5; 55% i>- 3,0; <55% -2

Ćwiczenia - uwzględnione oceny za otrzymane opracowania zadań. W ocenie uwzględnia się prawidłowość wyniku, sposób opracowania i termin przysłania. Przy realizacji zadań w wyznaczonym terminie, w przypadku błednych obliczeń

możliwa jest poprawa zadania. Zaliczenie ćwiczeń- średnia ocena z wykonanych sprawdzianów i zadań.