Psychologia twórczości

Wymagania wstępne i dodatkowe

Brak

Treści kształcenia

1. Pojęcie twórczości i jego kryteria – twórczość jako cecha wytworu, twórczość jako cecha osoby, jawne i ukryte kryteria twórczości

2. Struktura procesu twórczego – klasyczne i współczesne teorie

3. Poznawcze składniki procesu twórczego – uwaga, percepcja, wyobraźnia, wyobrażenia, kategoryzowanie i wiedza pojęciowa, pamięć, myślenie, czynniki metapoznawcze

4. Emocje i motywacje w twórczości. Wgląd – cechy i poznawcze mechanizmy

5. Indywidualne cechy twórców – intelekt, osobowość, zaburzenia zachowania

6. Społeczny kontekst twórczości – twórczość i środowisko, społeczny odbiór twórczości, wpływ społeczny

7. Systemowe koncepcje twórczości – transgresja, inwestowanie, przypadek i konfiguracja, pole i domena

8. Stosowana psychologia twórczości – pomiar, edukacja dla twórczości, treningi twórczości

9. Poziomy i czas jako wymiar twórczości

10. Zdolności – abstrahowanie, dokonywanie skojarzeń, rozumowanie dedukcyjne

11. Zdolności – rozumowanie indukcyjne, metaforyzowanie, transformowanie

12. Kreatywne przezwyciężanie przeszkód – widzenie inaczej, osłabienie wewnętrznej cenzury, twórcza samoocena

Metody dydaktyczne i pomoce naukowe

oparte na słowie: wykład konwencjonalny (informacyjny), analityczny, problemowy, dialogowy, wykład konwersatoryjny, dyskusja dydaktyczna, metoda samodzielnego dochodzenia do wiedzy

z wykorzystaniem komputera: prezentacja multimedialna, film dydaktyczny

pomoce naukowe: materiały przygotowane przez wykładowcę (prezentacje)

Literatura podstawowa:

1. Nęcka E., Psychologia Twórczości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2003

2. Nęcka E., Trening Twórczości, Oficyna wydawnicza Impuls, Kraków 1998

Literatura uzupełniająca:

1. de Bono E., Myślenie przeciw konfliktom – twórcze metody rozwiązywania sporów, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2010

2. de Bono E., Naucz się myśleć kreatywnie, Prima, Warszawa 1998

3. Nęcka E., Trop – twórcze rozwiązywanie problemów, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 1994

WIEDZA

(„Student zna i rozumie...”)

1 Problematykę twórczości w naukach społecznych, jej traktowanie przez antropologię, filozofię, psychologię osobowości, psychologię poznawczą i psychologię rozwoju z naciskiem na sposoby mierzenia twórczości jako cechy człowieka. PED2_W03

2 Poznawcze, emocjonalne i motywacyjne składniki procesu twórczego (takie jak procesy uwagowe) oraz ich rozwojowe uwarunkowania. PED2_W06

3 Sposoby pomocne w twórczym rozwiązywaniu problemów - stymulowanie ciekawości. PED2_W13

UMIEJĘTNOŚCI

(„Student potrafi…”)

1 Na podstawie omawianych koncepcji i wyników badań zaaranżować tak sytuację problemową dla uczniów aby rozwinąć lub wzbudzić w nich potencjał twórczego rozwiązywania problemu (np. użycie przerwy inkubacyjnej w scenariuszu zajęć). PED2_U03

2 Korzystać we własnej pracy z metod kreatywnego rozwiązywania problemów oraz sposobów na zrozumienie struktury problemu w celu lepszego doboru metod radzenia sobie z nim. PED2_U10

3 Stosować i egzekwować (w oparciu o poruszane badania oraz poszukiwane na własną rękę), w sytuacjach stresowych spowodowanych impasem, metody twórczego rozwiązywania problemów, dzięki czemu powodując mniejsze obciążenie stresem psychologicznym. PED2_U16

4 Posługiwać się aparatem mowy zgodnie z zasadami emisji głosu. PED2_U20

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

(„Student jest gotów do…”)

1 Uznania znaczenia wiedzy z dziedziny psychologii twórczości w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych PED2_K02

2 Współpracy z psychologiem szkolnym w celu realizacji twórczych działań pedagogicznych. PED2_K03

3 Rozpoznawania specyfiki środowiska lokalnego i regionalnego oraz ich wpływu na potencjał twórczy ucznia lub dziecka. PED2_K12

Zaliczenie polegać będzie na przygotowaniu scenariusza zajęć (projekt) rozwijających kompetencje twórcze na bazie treści przedstawionych na zajęciach. Student ma za zadanie przygotować ćwiczenia i uzasadnić, korzystając z ugruntowanych teorii, dlaczego ten typ ćwiczenia może sprzyjać rozwijaniu kreatywności.

Skala ocen:

bardzo dobry (5)

dobry plus (4,5)

dobry (4)

dostateczny plus (3,5)

dostateczny (3)

niedostateczny (2)

Ocena z zajęć ustalana jest na podstawie następującej skali:

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5