Pedagogika społeczna

Wymagania wstepne:

Student powinien posiadać wiedzę z zakresu podstawowych pojęć pedagogicznych, nurtów i systemów pedagogicznych.

Wiedzę z zakresu pedagogiki ogólnej i historii wychowania.

Treści kształcenia:

1. Pedagogika społeczna jako subdyscyplina pedagogiki: geneza, przedstawiciele, dorobek naukowy, zadania.

2. Dorobek naukowy i znaczenie Heleny Radlińskiej w kształtowaniu się pedagogiki społecznej jako nauki

3. Terminologia pedagogiki społecznej. Wyjaśnienie znaczenia kluczowych pojęć z zakresu pedagogiki społecznej.

4. Środowisko życia a środowisko wychowawcze. Podstawowe środowiska wychowawcze. Typologia środowisk wychowawczych.

5. Rodzina jako podstawowe środowisko wychowawcze. Przemiany rodziny współczesnej. Struktura i funkcje rodziny. Postawy rodzicielskie. Rodzina w obliczu zagrożeń współczesnego świata. Rodzina dysfunkcjonalna i rodzina patologiczna. Rodzina z problemem bezrobocia, niepełnosprawnością. Dziecko w rodzinie imigrantów.

6. Społeczno – wychowawcza działalność szkoły w środowisku społecznym. Ukryty program szkoły. Sytuacja dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole ogólnodostępnej .

7. Grupa rówieśnicza – organizacja, struktura i funkcje. Grupy formalne i nieformalne. Młodzież w sytuacji zmian społeczno – kulturowych – problemy, zagrożenia i wyzwania. Dziecko ze SPE w grupie rówieśniczej.

8. Środowisko lokalne – pojęcie, struktura i funkcje. Charakterystyka wybranych środowisk lokalnych – miasto, wieś. Edukacja i animacja społeczna w środowisku lokalnym.

9. Rodzina, szkoła i środowisko lokalne – możliwości współdziałania, integracja oddziaływań pedagogicznych szkoły i rodziny.

10. Czas wolny dzieci i młodzieży, i jego organizacja. Instytucje kulturalno-oświatowe wspierające rozwój dziecka.

11. Media jako dominująca przestrzeń życia współczesnych młodych ludzi. Wartości wychowawcze i zagrożenia ze strony mass mediów.

12. Metody pracy społeczno – wychowawczej: metoda indywidualnych przypadków, metoda pracy grupowej, metoda organizowania środowiska, ujęcie całościowe metod pracy socjalnej.

13. Wybrane problemy społeczne współczesnego świata:

• ubóstwo, bezdomność, głód – definicje, obszary i dynamika zjawisk

• bezrobocie w Polsce – definicja, obszar, dynamika zjawiska, uwarunkowania

• społeczeństwo starzejące się – problemy i wyzwania

• uchodźcy i migranci – aspekty prawne i społeczne

• problematyka uzależnień (alkohol, środki psychoaktywne, Internet i gry komputerowe, zakupoholizm, pracoholizm)

14. Organizacje pozarządowe, ich funkcje i zadania w społeczeństwie.

Metody dydaktyczne:

Oparte na słowie: wykład konwersatoryjny poparty prezentacją multimedialną, objaśnienia, dyskusja dydaktyczna.

Literatura podstawowa:

• Pilch T., Lepalczyk I., Pedagogika społeczna, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2005,

• Radziewicz – Winnicki A., Pedagogika społeczna, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne 2008,

• Marynowicz-Hetka E., Pedagogika społeczna t.1,2 Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006,2007,

• Kawula S., Marynowicz - Hetka E., Przecławska A. (red.), Pedagogika społeczna perspektywie europejskiej. Przeszłość, teraźniejszość, przyszłość, Oficyna Wydawnicza Kastalia, Olsztyn 2003,

• Kawula S. (red.), Pedagogika społeczna: dokonania – aktualność – perspektywy, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2003,

• Kawula S.,(red.), Pedagogika społeczna: dokonania, aktualność, perspektywy. Podręcznik akademicki dla pedagogów Wydawnictwo. Adam Marszałek, Toruń 2001,

• Lalak D. (red.), Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej , Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1999,

• Pilch T., Lepalczyk I. (red.), Pedagogika społeczna. Człowiek w zmieniającym się świecie, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1995,

• Theiss W. Przecławska A. (red.), Pedagogika społeczna. Pytania o XXI wiek, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 1999.

Literatura uzupełniająca:

• Kamiński A., Funkcje pedagogika społecznej, Warszawa 1980

• Wroczyński R., Pedagogika społeczna, Warszawa 1985

• Trempała E., M. Cichosz, Pedagogika społeczna. Tradycje – teraźniejszość- wyzwania. Wszechnica Mazurska, Olecko 2001,

• Przecławska A. (red), Pedagogika społeczna – kręgi poszukiwań, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 1996

• Cichosz M., Polska pedagogika społeczna w latach 1945-2003 (wybór tekstów źródłowych), t. I, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2004

• Janowski A., Uczeń w teatrze życia szkolnego, Wydawnictwo WSiP, Warszawa 1989

• Czasopisma:

http://pedagogikaspoleczna.com

http://www.chowanna.us.edu.pl/

Wiedza (zna i rozumie)

zasady typologie i zasady funkcjonowania grup społecznych oraz zachodzące w nich relacje oraz występujące więzi społeczne i ich konsekwencje dla wychowania dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Zna problemy wynikające z funkcjonowania tych grup i ich znaczenie dla rozwoju i wychowania małego dziecka PED2_W07

zna rodzaje środowisk wychowawczych takich jak rodzina, grupa rówieśnicza, klasa szkolna, media, środowisko lokalne oraz ich znaczenie wychowawcze;

specyfikę funkcjonowania w tych środowiskach dzieci i uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. PED2_W12

koncepcje dziecka i dzieciństwa ich uwarunkowania środowiskowe; problem dobrostanu dziecka w perspektywie pedagogiki społecznej PED2_W06

typy i modele instytucji społecznych, kulturalnych, organizacji pozarządowych wspierających rodzinę i rozwój dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym; PED2_W13

Umiejętności (student potrafi)

wykorzystywać w praktyce podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki społecznej w celu analizowania i interpretowania problemów, edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, których podłożem może byś środowisko społeczne,PED2_U01

posługiwać się podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki społecznej, zastosować ją do diagnozowania, prognozowania oraz projektowania działań profilaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych, w odniesieniu do dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym PED2_U02

efektywnie pracować z dzieckiem w wieku wczesnoszkolnym i przedszkolnym w jego środowisku, uwzględniając różnorodność środowisk wychowawczych, potrzeby rozwojowe dziecka w celu interpretowania i rozwiązywania problemów edukacyjnych i wychowawczych.PED2_U18

kompetencje społeczne (jest gotowy do...)

podejmowania i inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym dziecka, uwzględniających potrzeby dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym,PED2_K04

podejmowania efektywnej współpracy z rodzicami lub opiekunami dziecka pochodzącymi z różnych środowisk i o różnej kondycji emocjonalnej, PED2_K11

podejmowania działań służących budowania odpowiedniego klimatu oraz dobrej atmosfery dla komunikacji w grupie przedszkolnej i klasie szkolnej oraz poza nimi, uwzględniając dobrostan dziecka, sytuacje dziecka ze SPE, bez względu na środowisko społeczne i wychowawcze z którego dziecko pochodzi. PED2_K09

Warunki zaliczenia:

• obecność na zajęciach,

• praca pisemna: egzamin pisemny, przygotowanie prezentacji

Sposoby weryfikacji efektów uczenia się:

Wiedza: egzamin pisemny – PED2_W06, PED2_W07, PED2_W12, PED2_W13

Umiejętności: przygotowanie prezentacji na zadany temat, dotyczący planowania pracy wychowawczej w wybranej grupie społecznej - PED2_U01, PED2_U02, PED2_U18,

Kompetencje społeczne: obserwacja studenta w trakcie zajęć, ocena postawy w trakcie zajęć i udziału w dyskusji - PED2_K04, PED2_K09, PED2_K11,

Ocena końcowa:

bardzo dobry (5)

dobry plus (4,5)

dobry (4)

dostateczny plus (3,5)

dostateczny (3)

niedostateczny (2)

Skala ocen:

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5