"Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego" - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Antropologia kulturowa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 0101-PED-JM-2051N
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0111) Kształcenie Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Antropologia kulturowa
Jednostka: Instytut Nauk Społecznych
Grupy: Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, semestr II, tryb niestacjonarny
Punkty ECTS i inne: 2.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie podstawowych wiadomości z zakresu współczesnej antropologii kulturowej. Treści przekazywane na wykładach nawiązują głównie do badań prowadzonych w ramach subdyscyplin współczesnej antropologii kulturowej, takich jak: antropologia płci, antropologia ciała, antropologia widowisk i antropologia pokrewieństwa. Ponadto na zajęciach zostaną omówione klasyczne orientacje antropologiczne. Celem wykładów jest także opanowanie przez studentów podstawowych terminów i pojęć z zakresu współczesnej antropologii kulturowej, budowanie świadomości relatywizmu kulturowego oraz dostarczenie narzędzi do analizy współczesności w kategoriach antropologicznych.

Pełny opis:

(1) Wymagania wstępne: Bez prerekwizytów

(2) Treści kształcenia:

1. Antropologia kultury jako nauka. Klasyczne paradygmaty, kierunki i szkoły w antropologii kulturowej. Definicje kultury. Kultura jako „sztuczne” środowisko człowieka. Subiektywny oraz intersubiektywny aspekt rzeczywistości kulturowej. Relatywizm kulturowy jako założenie poznawcze i postawa praktyczna. 2 godz./ 1 godz.

2. Hipotezy dotyczące antropogenezy. Początki kultury (paleolit i neolit) 1 godz./ 1,5 godz.

3. Ciało jako pierwsze narzędzie. Kulturowe zróżnicowanie sposobów posługiwania się ciałem. Ciało jako znak. Komunikacyjne funkcje posługiwania się ciałem. 2 godz./ 1 godz.

4. Kultura a jednostka. Ewolucja pojęcia osoby od identyfikacji z maską do kategorii filozoficznej. Psychika a osobowość w ujęciu psychoanalitycznym. Wpływ interakcji społecznych na kształtowanie osobowości. Podstawowe typy osobowości (osobowość modalna, osobowość podstawowa, osobowość statusowa). Dyskusja tzw. „charakteru narodowego”. 2,5 godz./ 1 godz.

5. Płeć i społeczeństwo. Pleć, seksualność i rodzina jako konstrukty społeczne. Pierwotne związki społeczne. Cechy dystynktywne rodziny. Tabu kazirodztwa. Małżeństwo jako więź grupowa. 2 godz./ 1godz.

6. Dzieciństwo jako kategoria kulturowa. Dziecko jako byt autonomiczny, jako posiadacz cech specyficznych, jako „mediator” między światami społecznymi oraz między ludźmi a bytami nadprzyrodzonymi. Koncepcja kultury prefiguratywnej, postfiguratywnej i kofiguratywnej. 2,5 godz./ 1 godz.

7. Kulturowe i historyczne odmiany modelu rodziny. Przemiany modelu rodziny w kulturze Zachodu. 1 godz./ 1,5 godz.

8. Rytuał, Zjawisko rytualizacji (biologiczny i kulturowy sens zachowań zrytualizowanych). Struktura i proces rytuału. Rytuały przejścia. Koncentracja życia społecznego w ceremoniach. Ceremonie a przemoc symboliczna. 2 godz./ 1,5 godz.

9. Systemy symboliczne. Struktura języka. Język jako rudymentarna forma kultury symbolicznej. Symbole i znaki. Oralność a piśmienność. Narracje. 2,5 godz./ 1 godz.

10. Mity, legendy, opowieści ludowe. Mit jako forma myślenia. Logika mitu. Mitologie współczesne. 2,5 godz/ 1,5 godz.

11. Przestrzeń w kulturach tradycyjnych: organizacja przestrzeni w doświadczeniu religijnym i świecki; tradycyjne wyobrażenie świat: kosmos i chaos; symbolika środka świata i granicy. Przestrzeń w kulturze współczesnej: ciało a relacje przestrzenne; dystanse: intymny, indywidualny, społeczny, publiczny. 2,5 godz./ 1,5 godz.

12. Krytyka społeczeństwa nowoczesnego. Nowoczesność jako kondycja i doświadczenie. Nowoczesność jako ponowoczesność. Posthumanizm. 2,5 godz./ 1,5 godz.

(3) Pomoce naukowe i metody dydaktyczne: Wykład z częścią dyskusyjną obejmującą lekturowe referaty studentów

Literatura:

Podstawowa: Antropologia kultury: Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. Grzegorz Godlewski et al., Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005; Wojciech Burszta, Antropologia kultury, Wydawnictwo „Zysk i S-ka”, Poznań 1998; Ewa Nowicka, Małgorzata Głowacka-Grajper (red.), Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007; Ewa Nowicka, Świat człowieka – świat kultury, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2003. Uzupełniająca: Phillippe Aries, Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w dawnych czasach, Wydawnictwo „Marabut”, Gdańsk 1995; Èlisabeth Badinter, Historia miłości macierzyńskiej, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Liga Republikańska, Warszawa 1998; Marshall Berman, „Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu”: rzecz o doświadczeniu nowoczesności, Universitas, Kraków 2015; Francesco M. Cataluccio, Niedojrzałość: choroba naszych czasów, Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2006; Jean Delumeau, Daniel Roche (red.), Historia ojców i ojcostwa, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1995; Zbigniew Herbert, Barbarzyńca w ogrodzie, Fundacja Zeszytów Literackich, Warszawa 2004

Max Horkheimer, Dialektyka oświecenia: fragmenty filozoficzne, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010; Renata Hryciuk, Gender: perspektywa antropologiczna, t.1-2, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007; Marian Kempny, Antropologia bez dogmatów – teoria społeczna bez iluzji, IFiS PAN, Warszawa 1994; Leszek Kołakowski, Obecność mitu, Wydawnictwo „Prószyński i S-ka, Warszawa 2005; Agnieszka Kościańska, Antropologia seksualności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012; Mirosława Marody, Jednostka po nowoczesności: perspektywa socjologiczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015; Marian B. Michalik, Maria Żmigrodzka-Wolska (red.), Kronika kobiet, Wydawnictwo „Kronika”, Warszawa 1993; Maria Tyszkowa (red.), Obszary spotkań dziecka i dorosłego w sztuce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989

Efekty uczenia się:

Wiedza („Student zna i rozumie…”): podstawową problematykę i terminologię z zakresu antropologii kulturowej i jej relacje z innymi naukami społecznymi i humanistycznymi PED2_W03, PED2_W15; mechanizmy funkcjonowania wybranych zjawisk kultury w tym antropologicznych podstaw wychowania oraz rozumie zmiany zachodzące w świecie współczesnej kultury PED2_W03, PED2_W15; znaczenie relatywizmu kulturowego jako powstrzymywania się od oceniania jakichkolwiek praktyk kulturowych poza kontekstem w jakim funkcjonują, co prowadzi do większego „obiektywizmu” w postrzeganiu kultury „swojej” i „obcej”PED2_W03; PED2_W15. Umiejętności („Student potrafi…”): analizować i interpretować działania instytucji kultury i przedstawić procesy ich przemian w szerszym kontekście PED2_U08; analizować, interpretować i rozumieć zjawiska kulturowe w kategoriach antropologicznych, a także odnosząc je do szerszych kontekstów kulturowych, strukturalnych i politycznych PED2_U08; interpretować zjawiska charakterystyczne dla świata wielokulturowego w kontekście przemian zachodzących w społeczeństwach współczesnych PED2_U08. Kompetencje („Student jest gotów do…”): Doceniać wagę własnej kultury i wartość innych kultur PED2_K02; sprawnego komunikowania się w oparciu o uporządkowaną argumentację w zakresie omawianych treści kształcenia PED2_K02.

Metody i kryteria oceniania:

Udział w zajęciach, dyskusja PED2_U08, PED2_K02; Egzamin ustny/ pisemny PED2_W03, PED2_W15, PED2_U08

Praktyki zawodowe:

-

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (zakończony)

Okres: 2021-02-15 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Krakowiak
Prowadzący grup: Tomasz Krakowiak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie podstawowych wiadomości z zakresu współczesnej antropologii kulturowej. Treści przekazywane na wykładach nawiązują głównie do badań prowadzonych w ramach subdyscyplin współczesnej antropologii kulturowej, takich jak: antropologia płci, antropologia ciała, antropologia widowisk i antropologia pokrewieństwa. Ponadto na zajęciach zostaną omówione klasyczne orientacje antropologiczne. Celem wykładów jest także opanowanie przez studentów podstawowych terminów i pojęć z zakresu współczesnej antropologii kulturowej, budowanie świadomości relatywizmu kulturowego oraz dostarczenie narzędzi do analizy współczesności w kategoriach antropologicznych.

Pełny opis:

(1) Wymagania wstępne: Bez prerekwizytów

(2) Treści kształcenia:

1. Antropologia kultury jako nauka. Klasyczne paradygmaty, kierunki i szkoły w antropologii kulturowej. Definicje kultury. Kultura jako „sztuczne” środowisko człowieka. Subiektywny oraz intersubiektywny aspekt rzeczywistości kulturowej. Relatywizm kulturowy jako założenie poznawcze i postawa praktyczna. 2 godz./ 1 godz.

2. Hipotezy dotyczące antropogenezy. Początki kultury (paleolit i neolit) 1 godz./ 1,5 godz.

3. Ciało jako pierwsze narzędzie. Kulturowe zróżnicowanie sposobów posługiwania się ciałem. Ciało jako znak. Komunikacyjne funkcje posługiwania się ciałem. 2 godz./ 1 godz.

4. Kultura a jednostka. Ewolucja pojęcia osoby od identyfikacji z maską do kategorii filozoficznej. Psychika a osobowość w ujęciu psychoanalitycznym. Wpływ interakcji społecznych na kształtowanie osobowości. Podstawowe typy osobowości (osobowość modalna, osobowość podstawowa, osobowość statusowa). Dyskusja tzw. „charakteru narodowego”. 2,5 godz./ 1 godz.

5. Płeć i społeczeństwo. Pleć, seksualność i rodzina jako konstrukty społeczne. Pierwotne związki społeczne. Cechy dystynktywne rodziny. Tabu kazirodztwa. Małżeństwo jako więź grupowa. 2 godz./ 1godz.

6. Dzieciństwo jako kategoria kulturowa. Dziecko jako byt autonomiczny, jako posiadacz cech specyficznych, jako „mediator” między światami społecznymi oraz między ludźmi a bytami nadprzyrodzonymi. Koncepcja kultury prefiguratywnej, postfiguratywnej i kofiguratywnej. 2,5 godz./ 1 godz.

7. Kulturowe i historyczne odmiany modelu rodziny. Przemiany modelu rodziny w kulturze Zachodu. 1 godz./ 1,5 godz.

8. Rytuał, Zjawisko rytualizacji (biologiczny i kulturowy sens zachowań zrytualizowanych). Struktura i proces rytuału. Rytuały przejścia. Koncentracja życia społecznego w ceremoniach. Ceremonie a przemoc symboliczna. 2 godz./ 1,5 godz.

9. Systemy symboliczne. Struktura języka. Język jako rudymentarna forma kultury symbolicznej. Symbole i znaki. Oralność a piśmienność. Narracje. 2,5 godz./ 1 godz.

10. Mity, legendy, opowieści ludowe. Mit jako forma myślenia. Logika mitu. Mitologie współczesne. 2,5 godz/ 1,5 godz.

11. Przestrzeń w kulturach tradycyjnych: organizacja przestrzeni w doświadczeniu religijnym i świecki; tradycyjne wyobrażenie świat: kosmos i chaos; symbolika środka świata i granicy. Przestrzeń w kulturze współczesnej: ciało a relacje przestrzenne; dystanse: intymny, indywidualny, społeczny, publiczny. 2,5 godz./ 1,5 godz.

12. Krytyka społeczeństwa nowoczesnego. Nowoczesność jako kondycja i doświadczenie. Nowoczesność jako ponowoczesność. Posthumanizm. 2,5 godz./ 1,5 godz.

(3) Pomoce naukowe i metody dydaktyczne: Wykład z częścią dyskusyjną obejmującą lekturowe referaty studentów

Literatura:

Podstawowa: Antropologia kultury: Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. Grzegorz Godlewski et al., Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005; Wojciech Burszta, Antropologia kultury, Wydawnictwo „Zysk i S-ka”, Poznań 1998; Ewa Nowicka, Małgorzata Głowacka-Grajper (red.), Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007; Ewa Nowicka, Świat człowieka – świat kultury, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2003. Uzupełniająca: Phillippe Aries, Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w dawnych czasach, Wydawnictwo „Marabut”, Gdańsk 1995; Èlisabeth Badinter, Historia miłości macierzyńskiej, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Liga Republikańska, Warszawa 1998; Marshall Berman, „Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu”: rzecz o doświadczeniu nowoczesności, Universitas, Kraków 2015; Francesco M. Cataluccio, Niedojrzałość: choroba naszych czasów, Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2006; Jean Delumeau, Daniel Roche (red.), Historia ojców i ojcostwa, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1995; Zbigniew Herbert, Barbarzyńca w ogrodzie, Fundacja Zeszytów Literackich, Warszawa 2004

Max Horkheimer, Dialektyka oświecenia: fragmenty filozoficzne, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010; Renata Hryciuk, Gender: perspektywa antropologiczna, t.1-2, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007; Marian Kempny, Antropologia bez dogmatów – teoria społeczna bez iluzji, IFiS PAN, Warszawa 1994; Leszek Kołakowski, Obecność mitu, Wydawnictwo „Prószyński i S-ka, Warszawa 2005; Agnieszka Kościańska, Antropologia seksualności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012; Mirosława Marody, Jednostka po nowoczesności: perspektywa socjologiczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015; Marian B. Michalik, Maria Żmigrodzka-Wolska (red.), Kronika kobiet, Wydawnictwo „Kronika”, Warszawa 1993; Maria Tyszkowa (red.), Obszary spotkań dziecka i dorosłego w sztuce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989

Uwagi:

-

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/2022" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Krakowiak
Prowadzący grup: Tomasz Krakowiak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie podstawowych wiadomości z zakresu współczesnej antropologii kulturowej. Treści przekazywane na wykładach nawiązują głównie do badań prowadzonych w ramach subdyscyplin współczesnej antropologii kulturowej, takich jak: antropologia płci, antropologia ciała, antropologia widowisk i antropologia pokrewieństwa. Ponadto na zajęciach zostaną omówione klasyczne orientacje antropologiczne. Celem wykładów jest także opanowanie przez studentów podstawowych terminów i pojęć z zakresu współczesnej antropologii kulturowej, budowanie świadomości relatywizmu kulturowego oraz dostarczenie narzędzi do analizy współczesności w kategoriach antropologicznych.

Pełny opis:

(1) Wymagania wstępne: Bez prerekwizytów

(2) Treści kształcenia:

1. Antropologia kultury jako nauka. Klasyczne paradygmaty, kierunki i szkoły w antropologii kulturowej. Definicje kultury. Kultura jako „sztuczne” środowisko człowieka. Subiektywny oraz intersubiektywny aspekt rzeczywistości kulturowej. Relatywizm kulturowy jako założenie poznawcze i postawa praktyczna. 2 godz./ 1 godz.

2. Hipotezy dotyczące antropogenezy. Początki kultury (paleolit i neolit) 1 godz./ 1,5 godz.

3. Ciało jako pierwsze narzędzie. Kulturowe zróżnicowanie sposobów posługiwania się ciałem. Ciało jako znak. Komunikacyjne funkcje posługiwania się ciałem. 2 godz./ 1 godz.

4. Kultura a jednostka. Ewolucja pojęcia osoby od identyfikacji z maską do kategorii filozoficznej. Psychika a osobowość w ujęciu psychoanalitycznym. Wpływ interakcji społecznych na kształtowanie osobowości. Podstawowe typy osobowości (osobowość modalna, osobowość podstawowa, osobowość statusowa). Dyskusja tzw. „charakteru narodowego”. 2,5 godz./ 1 godz.

5. Płeć i społeczeństwo. Pleć, seksualność i rodzina jako konstrukty społeczne. Pierwotne związki społeczne. Cechy dystynktywne rodziny. Tabu kazirodztwa. Małżeństwo jako więź grupowa. 2 godz./ 1godz.

6. Dzieciństwo jako kategoria kulturowa. Dziecko jako byt autonomiczny, jako posiadacz cech specyficznych, jako „mediator” między światami społecznymi oraz między ludźmi a bytami nadprzyrodzonymi. Koncepcja kultury prefiguratywnej, postfiguratywnej i kofiguratywnej. 2,5 godz./ 1 godz.

7. Kulturowe i historyczne odmiany modelu rodziny. Przemiany modelu rodziny w kulturze Zachodu. 1 godz./ 1,5 godz.

8. Rytuał, Zjawisko rytualizacji (biologiczny i kulturowy sens zachowań zrytualizowanych). Struktura i proces rytuału. Rytuały przejścia. Koncentracja życia społecznego w ceremoniach. Ceremonie a przemoc symboliczna. 2 godz./ 1,5 godz.

9. Systemy symboliczne. Struktura języka. Język jako rudymentarna forma kultury symbolicznej. Symbole i znaki. Oralność a piśmienność. Narracje. 2,5 godz./ 1 godz.

10. Mity, legendy, opowieści ludowe. Mit jako forma myślenia. Logika mitu. Mitologie współczesne. 2,5 godz/ 1,5 godz.

11. Przestrzeń w kulturach tradycyjnych: organizacja przestrzeni w doświadczeniu religijnym i świecki; tradycyjne wyobrażenie świat: kosmos i chaos; symbolika środka świata i granicy. Przestrzeń w kulturze współczesnej: ciało a relacje przestrzenne; dystanse: intymny, indywidualny, społeczny, publiczny. 2,5 godz./ 1,5 godz.

12. Krytyka społeczeństwa nowoczesnego. Nowoczesność jako kondycja i doświadczenie. Nowoczesność jako ponowoczesność. Posthumanizm. 2,5 godz./ 1,5 godz.

(3) Pomoce naukowe i metody dydaktyczne: Wykład z częścią dyskusyjną obejmującą lekturowe referaty studentów

Literatura:

Podstawowa: Antropologia kultury: Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. Grzegorz Godlewski et al., Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005; Wojciech Burszta, Antropologia kultury, Wydawnictwo „Zysk i S-ka”, Poznań 1998; Ewa Nowicka, Małgorzata Głowacka-Grajper (red.), Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007; Ewa Nowicka, Świat człowieka – świat kultury, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2003. Uzupełniająca: Phillippe Aries, Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w dawnych czasach, Wydawnictwo „Marabut”, Gdańsk 1995; Èlisabeth Badinter, Historia miłości macierzyńskiej, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Liga Republikańska, Warszawa 1998; Marshall Berman, „Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu”: rzecz o doświadczeniu nowoczesności, Universitas, Kraków 2015; Francesco M. Cataluccio, Niedojrzałość: choroba naszych czasów, Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2006; Jean Delumeau, Daniel Roche (red.), Historia ojców i ojcostwa, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1995; Zbigniew Herbert, Barbarzyńca w ogrodzie, Fundacja Zeszytów Literackich, Warszawa 2004

Max Horkheimer, Dialektyka oświecenia: fragmenty filozoficzne, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010; Renata Hryciuk, Gender: perspektywa antropologiczna, t.1-2, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007; Marian Kempny, Antropologia bez dogmatów – teoria społeczna bez iluzji, IFiS PAN, Warszawa 1994; Leszek Kołakowski, Obecność mitu, Wydawnictwo „Prószyński i S-ka, Warszawa 2005; Agnieszka Kościańska, Antropologia seksualności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012; Mirosława Marody, Jednostka po nowoczesności: perspektywa socjologiczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015; Marian B. Michalik, Maria Żmigrodzka-Wolska (red.), Kronika kobiet, Wydawnictwo „Kronika”, Warszawa 1993; Maria Tyszkowa (red.), Obszary spotkań dziecka i dorosłego w sztuce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989

Uwagi:

-

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/2023" (zakończony)

Okres: 2023-02-01 - 2023-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Krakowiak
Prowadzący grup: Tomasz Krakowiak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie podstawowych wiadomości z zakresu współczesnej antropologii kulturowej. Treści przekazywane na wykładach nawiązują głównie do badań prowadzonych w ramach subdyscyplin współczesnej antropologii kulturowej, takich jak: antropologia płci, antropologia ciała, antropologia widowisk i antropologia pokrewieństwa. Ponadto na zajęciach zostaną omówione klasyczne orientacje antropologiczne. Celem wykładów jest także opanowanie przez studentów podstawowych terminów i pojęć z zakresu współczesnej antropologii kulturowej, budowanie świadomości relatywizmu kulturowego oraz dostarczenie narzędzi do analizy współczesności w kategoriach antropologicznych.

Pełny opis:

(1)Wymagania wstępne i dodatkowe

Bez prerekwizytów

(2) Treści kształcenia

1. Antropologia kultury jako nauka. Klasyczne paradygmaty, kierunki i szkoły w antropologii kulturowej. Definicje kultury. Kultura jako „sztuczne” środowisko człowieka. Subiektywny oraz intersubiektywny aspekt rzeczywistości kulturowej. Relatywizm kulturowy jako założenie poznawcze i postawa praktyczna. 2 godz./ 1 godz.

2. Hipotezy dotyczące antropogenezy. Początki kultury (paleolit i neolit) 1 godz./ 1,5 godz.

3. Ciało jako pierwsze narzędzie. Kulturowe zróżnicowanie sposobów posługiwania się ciałem. Ciało jako znak. Komunikacyjne funkcje posługiwania się ciałem. 2 godz./ 1 godz.

4. Kultura a jednostka. Ewolucja pojęcia osoby od identyfikacji z maską do kategorii filozoficznej. Psychika a osobowość w ujęciu psychoanalitycznym. Wpływ interakcji społecznych na kształtowanie osobowości. Podstawowe typy osobowości (osobowość modalna, osobowość podstawowa, osobowość statusowa). Dyskusja tzw. „charakteru narodowego”. 2,5 godz./ 1 godz.

5. Płeć i społeczeństwo. Pleć, seksualność i rodzina jako konstrukty społeczne. Pierwotne związki społeczne. Cechy dystynktywne rodziny. Tabu kazirodztwa. Małżeństwo jako więź grupowa. 2 godz./ 1godz.

6. Dzieciństwo jako kategoria kulturowa. Dziecko jako byt autonomiczny, jako posiadacz cech specyficznych, jako „mediator” między światami społecznymi oraz między ludźmi a bytami nadprzyrodzonymi. Koncepcja kultury prefiguratywnej, postfiguratywnej i kofiguratywnej. 2,5 godz./ 1 godz.

7. Kulturowe i historyczne odmiany modelu rodziny. Przemiany modelu rodziny w kulturze Zachodu. 1 godz./ 1,5 godz.

8. Rytuał, Zjawisko rytualizacji (biologiczny i kulturowy sens zachowań zrytualizowanych). Struktura i proces rytuału. Rytuały przejścia. Koncentracja życia społecznego w ceremoniach. Ceremonie a przemoc symboliczna. 2 godz./ 1,5 godz.

9. Systemy symboliczne. Struktura języka. Język jako rudymentarna forma kultury symbolicznej. Symbole i znaki. Oralność a piśmienność. Narracje. 2,5 godz./ 1 godz.

10. Mity, legendy, opowieści ludowe. Mit jako forma myślenia. Logika mitu. Mitologie współczesne. 2,5 godz/ 1,5 godz.

11. Przestrzeń w kulturach tradycyjnych: organizacja przestrzeni w doświadczeniu religijnym i świecki; tradycyjne wyobrażenie świat: kosmos i chaos; symbolika środka świata i granicy. Przestrzeń w kulturze współczesnej: ciało a relacje przestrzenne; dystanse: intymny, indywidualny, społeczny, publiczny. 2,5 godz./ 1,5 godz.

12. Krytyka społeczeństwa nowoczesnego. Nowoczesność jako kondycja i doświadczenie. Nowoczesność jako ponowoczesność. Posthumanizm. 2,5 godz./ 1,5 godz.

(3)Metody dydaktyczne i pomoce naukowe

Wykład z częścią dyskusyjną obejmującą lekturowe referaty studentów

Literatura:

Podstawowa

Antropologia kultury: Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. Grzegorz Godlewski et al., Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005

Wojciech Burszta, Antropologia kultury, Wydawnictwo „Zysk i S-ka”, Poznań 1998

Ewa Nowicka, Małgorzata Głowacka-Grajper (red.), Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007

Ewa Nowicka, Świat człowieka – świat kultury, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2003

Uzupełniająca

Phillippe Aries, Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w dawnych czasach, Wydawnictwo „Marabut”, Gdańsk 1995

Èlisabeth Badinter, Historia miłości macierzyńskiej, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Liga Republikańska, Warszawa 1998

Marshall Berman, „Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu”: rzecz o doświadczeniu nowoczesności, Universitas, Kraków 2015

Francesco M. Cataluccio, Niedojrzałość: choroba naszych czasów, Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2006

Jean Delumeau, Daniel Roche (red.), Historia ojców i ojcostwa, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1995

Zbigniew Herbert, Barbarzyńca w ogrodzie, Fundacja Zeszytów Literackich, Warszawa 2004

Max Horkheimer, Dialektyka oświecenia: fragmenty filozoficzne, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010

Renata Hryciuk, Gender: perspektywa antropologiczna, t.1-2, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007

Marian Kempny, Antropologia bez dogmatów – teoria społeczna bez iluzji, IFiS PAN, Warszawa 1994

Leszek Kołakowski, Obecność mitu, Wydawnictwo „Prószyński i S-ka, Warszawa 2005

Agnieszka Kościańska, Antropologia seksualności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012

Mirosława Marody, Jednostka po nowoczesności: perspektywa socjologiczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015

Marian B. Michalik, Maria Żmigrodzka-Wolska (red.), Kronika kobiet, Wydawnictwo „Kronika”, Warszawa 1993

Maria Tyszkowa (red.), Obszary spotkań dziecka i dorosłego w sztuce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989

Uwagi:

-

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/2024" (zakończony)

Okres: 2024-02-24 - 2024-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Krakowiak
Prowadzący grup: Tomasz Krakowiak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie podstawowych wiadomości z zakresu współczesnej antropologii kulturowej. Treści przekazywane na wykładach nawiązują głównie do badań prowadzonych w ramach subdyscyplin współczesnej antropologii kulturowej, takich jak: antropologia płci, antropologia ciała, antropologia widowisk i antropologia pokrewieństwa. Ponadto na zajęciach zostaną omówione klasyczne orientacje antropologiczne. Celem wykładów jest także opanowanie przez studentów podstawowych terminów i pojęć z zakresu współczesnej antropologii kulturowej, budowanie świadomości relatywizmu kulturowego oraz dostarczenie narzędzi do analizy współczesności w kategoriach antropologicznych.

Pełny opis:

(1)Wymagania wstępne i dodatkowe

Bez prerekwizytów

(2) Treści kształcenia

1. Antropologia kultury jako nauka. Klasyczne paradygmaty, kierunki i szkoły w antropologii kulturowej. Definicje kultury. Kultura jako „sztuczne” środowisko człowieka. Subiektywny oraz intersubiektywny aspekt rzeczywistości kulturowej. Relatywizm kulturowy jako założenie poznawcze i postawa praktyczna. 2 godz./ 1 godz.

2. Hipotezy dotyczące antropogenezy. Początki kultury (paleolit i neolit) 1 godz./ 1,5 godz.

3. Ciało jako pierwsze narzędzie. Kulturowe zróżnicowanie sposobów posługiwania się ciałem. Ciało jako znak. Komunikacyjne funkcje posługiwania się ciałem. 2 godz./ 1 godz.

4. Kultura a jednostka. Ewolucja pojęcia osoby od identyfikacji z maską do kategorii filozoficznej. Psychika a osobowość w ujęciu psychoanalitycznym. Wpływ interakcji społecznych na kształtowanie osobowości. Podstawowe typy osobowości (osobowość modalna, osobowość podstawowa, osobowość statusowa). Dyskusja tzw. „charakteru narodowego”. 2,5 godz./ 1 godz.

5. Płeć i społeczeństwo. Pleć, seksualność i rodzina jako konstrukty społeczne. Pierwotne związki społeczne. Cechy dystynktywne rodziny. Tabu kazirodztwa. Małżeństwo jako więź grupowa. 2 godz./ 1godz.

6. Dzieciństwo jako kategoria kulturowa. Dziecko jako byt autonomiczny, jako posiadacz cech specyficznych, jako „mediator” między światami społecznymi oraz między ludźmi a bytami nadprzyrodzonymi. Koncepcja kultury prefiguratywnej, postfiguratywnej i kofiguratywnej. 2,5 godz./ 1 godz.

7. Kulturowe i historyczne odmiany modelu rodziny. Przemiany modelu rodziny w kulturze Zachodu. 1 godz./ 1,5 godz.

8. Rytuał, Zjawisko rytualizacji (biologiczny i kulturowy sens zachowań zrytualizowanych). Struktura i proces rytuału. Rytuały przejścia. Koncentracja życia społecznego w ceremoniach. Ceremonie a przemoc symboliczna. 2 godz./ 1,5 godz.

9. Systemy symboliczne. Struktura języka. Język jako rudymentarna forma kultury symbolicznej. Symbole i znaki. Oralność a piśmienność. Narracje. 2,5 godz./ 1 godz.

10. Mity, legendy, opowieści ludowe. Mit jako forma myślenia. Logika mitu. Mitologie współczesne. 2,5 godz/ 1,5 godz.

11. Przestrzeń w kulturach tradycyjnych: organizacja przestrzeni w doświadczeniu religijnym i świecki; tradycyjne wyobrażenie świat: kosmos i chaos; symbolika środka świata i granicy. Przestrzeń w kulturze współczesnej: ciało a relacje przestrzenne; dystanse: intymny, indywidualny, społeczny, publiczny. 2,5 godz./ 1,5 godz.

12. Krytyka społeczeństwa nowoczesnego. Nowoczesność jako kondycja i doświadczenie. Nowoczesność jako ponowoczesność. Posthumanizm. 2,5 godz./ 1,5 godz.

(3)Metody dydaktyczne i pomoce naukowe

Wykład z częścią dyskusyjną obejmującą lekturowe referaty studentów

Literatura:

Podstawowa

Antropologia kultury: Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. Grzegorz Godlewski et al., Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005

Wojciech Burszta, Antropologia kultury, Wydawnictwo „Zysk i S-ka”, Poznań 1998

Ewa Nowicka, Małgorzata Głowacka-Grajper (red.), Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007

Ewa Nowicka, Świat człowieka – świat kultury, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2003

Uzupełniająca

Phillippe Aries, Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w dawnych czasach, Wydawnictwo „Marabut”, Gdańsk 1995

Èlisabeth Badinter, Historia miłości macierzyńskiej, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Liga Republikańska, Warszawa 1998

Marshall Berman, „Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu”: rzecz o doświadczeniu nowoczesności, Universitas, Kraków 2015

Francesco M. Cataluccio, Niedojrzałość: choroba naszych czasów, Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2006

Jean Delumeau, Daniel Roche (red.), Historia ojców i ojcostwa, Oficyna Wydawnicza „Volumen”: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1995

Zbigniew Herbert, Barbarzyńca w ogrodzie, Fundacja Zeszytów Literackich, Warszawa 2004

Max Horkheimer, Dialektyka oświecenia: fragmenty filozoficzne, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010

Renata Hryciuk, Gender: perspektywa antropologiczna, t.1-2, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007

Marian Kempny, Antropologia bez dogmatów – teoria społeczna bez iluzji, IFiS PAN, Warszawa 1994

Leszek Kołakowski, Obecność mitu, Wydawnictwo „Prószyński i S-ka, Warszawa 2005

Agnieszka Kościańska, Antropologia seksualności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012

Mirosława Marody, Jednostka po nowoczesności: perspektywa socjologiczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015

Marian B. Michalik, Maria Żmigrodzka-Wolska (red.), Kronika kobiet, Wydawnictwo „Kronika”, Warszawa 1993

Maria Tyszkowa (red.), Obszary spotkań dziecka i dorosłego w sztuce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989

Uwagi:

-

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest "Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego".
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.2.0.0-6 (2025-09-29)