Pedagogika resocjalizacyjna i penitencjarna

Przedmiot specjalnościowy w zakresie kształcenia pedagoga resocjalizującego na studiach I stopnia; realizacja w semestrze II studiów I stopnia; rygor przedmiotu - egzamin ustny; forma realizacji - wykłady w liczbie 25 godzin na studiach stacjonarnych i 15 godzin na studiach niestacjonarnych.

Opis: Celem realizacji przedmiotu jest wprowadzenie studentów w zagadnienia dotyczące podstaw wiedzy w zakresie pedagogiki resocjalizacyjnej i penitencjarnej; rozróżnienie pojęć resocjalizacji i penitencjarystyki oraz przeznaczenie praktyczne działań z tymi kategoriami pojęciowymi związanych; zapoznanie studentów z pojęciami norm społecznych i niedostosowania społecznego, także dewiacji i patologii, przyczynami naruszania norm społecznych oraz wskazanie na kodyfikację karną i sankcje karne związane z naruszaniem norm społecznych; wskazanie podstawowych rozwiązań systemowych w zakresie resocjalizacji i penitencjarystyki oraz metodyki pracy z osobami niedostosowanymi społecznie i przestępczymi w warunkach penitencjarnych, jak i wolnościowych.

(2) Wymagania wstępne: zliczone pozytywnie akademickie kursy przedmiotowe z Pojęć i systemów pedagogicznych oraz Historii wychowania, związane uzyskaniem podstawowej wiedzy w zakresie nauk pedagogicznych i jej subdyscyplin.

Wykład

1. Resocjalizacja i penitencjarystyka jako nauki stosowane.

2. Resocjalizacja a pedagogika resocjalizacyjna jako specjalności akademickiego przygotowania zawodowego

3. Areszty śledcze, więzienia i zakłady poprawcze w ujęciu systemowym

4. Stanowienie norm społecznych a rodzaje ich kodyfikacji

5. Pojęcie i charakterystyka niedostosowania społecznego

6. Profilaktyka niedostosowania społecznego

7. Pojęcie kary w rozumieniu potocznym (dotkliwa niedogodność), społecznym (sprawiedliwość) oraz penitencjarnym (izolacja zagrożenia społecznego)

8. Kara pozbawienia wolności a probacja

9. Rodzaje systemów resocjalizacji

10. Etyczne problemy związane z karą śmierci oraz karą dożywotniego pozbawienia wolności a idea resocjalizacji

11. Kara pozbawienia wolności a probacja i nadzór elektroniczny

12. Metody resocjalizacji

Podstawowa:

Hołyst, B. (2017). Kryminologiczna ocena granic resocjalizacji. W: Sołtysiak T, M. Gołembowska (red.), Resocjalizować, we współczesnej rzeczywistości społecznej? Ale jak? (s. 17), PWN

Urban B., Stanik J. (red.), 2007, Resocjalizacja, t.1 i 2 (wybrane fragmenty)

Pytka L., 2005, Pedagogika resocjalizacyjna, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej (wybrane fragmenty)

Konopczyński M. , 1996, Twórcza resocjalizacja, PWN (wybrane fragmenty)

Machel H., 2001, Psychospołeczne uwarunkowania pracy resocjalizacyjnej personelu więziennego, PWN (wybrane fragmenty udostępnione przez prowadzącego)

Konopczyński M., 2014, Pedagogika resocjalizacyjna. W stronę działań kreujących, PWN (wybrane fragmenty)

Konopczyński M., 2007, Metody twórczej resocjalizacji, PWN (wybrane fragmenty)

Machel H., Więzienie jako instytucja karna i resocjalizacyjna. Gdańsk, 2003 (wybrane fragmenty)

Pospiszyl I., Konopczyński M. (red), Resocjalizacja-w stronę środowiska otwartego, PWN (wybrane fragmenty)

Uzupełniająca:

Kozaczuk F., Urban B.(red.), 2000, Profilaktyka i resocjalizacja młodzieży, PWN (wybrane fragmenty udostępnione przez prowadzącego)

Machel H., 2007, Sens i bezsens resocjalizacji penitencjarnej – casus polski, Impuls (wybrane fragmenty udostępnione przez prowadzącego)

Urban B. (red.), 2010, Aktualne osiągnięcia w naukach społecznych a teoria i praktyka resocjalizacyjna, Impuls (wybrane fragmenty udostępnione przez prowadzącego)

WIEDZA („Student zna i rozumie...”):

- w zaawansowanym stopniu wybrane fakty, pojęcia i zjawiska oraz teorie wyjaśniające złożone ich zależności, stanowiące podstawową wiedzę ogólną z zakresu pedagogiki resocjalizacyjnej i penitencjarnej oraz praktyczne odniesienia tej wiedzy w obszarze oddziaływań pedagoga resocjalizującego PED1_W01;

- w zaawansowanym stopniu terminologię z zakresu pedagogiki resocjalizacyjnej i penitencjarystyki, poszerzoną w zakresie właściwym dla studiowanego modułu specjalnościowego PED1_W02;

- w zaawansowanym stopniu sposoby planowania i stosowania procesu rozpoznawczego w zakresie zjawisk: niedostosowania społecznego, demoralizacji, przestępczości i resocjalizacji w warunkach izolacji oraz probacji, a także rozumienia i dostrzeganiu znaczenia działań optymalizacyjnych, profilaktycznych, terapeutycznych, naprawczych w oparciu o teoretyczne koncepcje z zakresu nauk społecznych, głównie psychologii i pedagogiki PED1_W11

UMIEJĘTNOŚCI („Student potrafi…”):

- wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin naukowych (psychologii, filozofii, socjologii) w celu trafnej obserwacji sytuacji i zdarzeń pedagogicznych, społecznych, patologicznych i przestępczych oraz ich analizy i diagnozy, a także proponować rozwiązania problemów PED1_U02;

- twórczo korzystać w procesie samodzielnego projektowania i efektywnego realizowania działań pedagogicznych z teorii dotyczących rozwoju człowieka, socjalizacji, wychowania, nauczania-uczenia się oraz krytycznie je analizować i oceniać pod względem przyczyn i skutków naruszania norm społecznych PED1_U04;

-rozpoznawać i diagnozować złożone sytuacje pedagogiczne i społeczne (również w przestrzeni wirtualnej) oraz potrzeby, możliwości i uzdolnienia wychowanków i podopiecznych z naciskiem na działania wspierające ich integralny rozwój oraz aktywność i uczestnictwo w procesie wychowania oraz w życiu społecznym w ramach strategii przeciwdziałania patologii społecznej i przestępczości PED1_U05;

- trafnie analizować działania w zakresie własnego rozwoju oraz samodzielnie planować i realizować własne uczenie się przez całe życie z wykorzystaniem różnych źródeł, w tym obcojęzycznych oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych zwiększających kompetencje pedagoga resocjalizującego PED1_U17

KOMPETENCJE SPOŁECZNE („Student jest gotów do…”):

- krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści, poziomu umiejętności i kompetencji społecznych, do ciągłego doskonalenia swojego warsztatu pracy oraz samodzielnego wyznaczania kierunków własnego rozwoju PED1_K01;

- odpowiedzialnego merytorycznego i metodycznego przygotowywania się do pracy pedagogicznej, przestrzegania zasad etyki zawodowej pedagoga resocjalizującego (z uwzględnieniem etyki pracy w cyberprzestrzeni) i wymagania tego od innych; do podejmowania refleksji na tematy etyczne, rozumienia i przestrzegania etycznego wymiaru przestrzeni społecznej, także dbałości o dorobek i tradycje zawodu pedagoga resocjalizującego PED1_K02;

- doceniania tradycji i dorobku badań naukowych w zakresie pedagogiki resocjalizacyjnej oraz ich kontynuacji i poszerzania o nowe obszary badawcze; uznawania znaczenia wiedzy pedagogicznej w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii innych pedagogów, ekspertów, specjalistów w rozwiązywaniu problemów i konfliktów społecznychPED1_K08

Efekty w zakresie WIEDZY weryfikuje się poprzez:

- Egzamin ustny z zakresu podstaw teoretycznych PED1_W01, PED1_W01, PED1_W11

- Udział w dyskusjach problematycznych w ramach wykładu (liczba głosów w dyskusji) PED1_W01, PED1_W01, PED1_W11

UMIEJĘTNOŚCI weryfikowane są poprzez:

- Pisemne opracowanie analizy przypadku podsądnego (przestępcy, penitenta, aresztanta) wskazanego przez wykładowcę PED1_U02, PED1_U04, PED1_U05, PED1_U17

- Przygotowanie obszaru problemowego w zakresie przedmiotu zainteresowań i problematyki badawczej pedagogiki resocjalizacyjnej (pisemnie) PED1_U04, PED1_U05, PED1_U17

- Udział w dyskusjach w trakcie zajęć PED1_U04, PED1_U05, PED1_U17

- Analiza treści tekstu dotyczącego problematyki resocjalizacyjnej (pisemnie) PED1_U04, PED1_U05, PED1_U17

KOMPETENCJE SPOŁECZNE weryfikowane są poprzez:

- ocena postawy w trakcie zajęć, ocena aktywności w trakcie zajęć, informacja zwrotna od wykładowcy PED1_K02, PED1_K02, PED1_K08

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5