Pedagogika społeczna

Wymagania wstępne

Student powinien posiadać wiedzę z zakresu podstawowych pojęć w pedagogice, nurtów i systemów pedagogicznych.

Wiedze z zakresu pedagogiki ogólnej i historii wychowania.

Opis efektów uczenia się uzyskiwanych przez studenta w ramach przedmiotu

1. Pedagogika społeczna jako subdyscyplina pedagogiki: geneza, przedstawiciele, dorobek naukowy, zadania.

2. Dorobek naukowy i znaczenie Heleny Radlińskiej w kształtowaniu się pedagogiki społecznej jako nauki

3. Terminologia pedagogiki społecznej. Wyjaśnienie znaczenia kluczowych pojęć z zakresu pedagogiki społecznej.

4. Metodologiczne podstawy badań pedagogiki społecznej. Zagadnienia diagnozy społecznej. Charakterystyka wybranych metod badawczych stosowanych na gruncie pedagogiki społecznej.

5. Środowisko życia a środowisko wychowawcze. Podstawowe środowiska wychowawcze. Typologia środowisk wychowawczych.

6. Rodzina jako podstawowe środowisko wychowawcze. Przemiany rodziny współczesnej. Struktura i funkcje rodziny. Postawy rodzicielskie. Rodzina w obliczu zagrożeń współczesnego świata. Rodzina dysfunkcjonalna i rodzina patologiczna. Alternatywne formy życia rodzinnego we współczesnym świecie.

7. Społeczno – wychowawcza działalność szkoły w środowisku społecznym. Ukryty program szkoły.

8. Grupa rówieśnicza – organizacja, struktura i funkcje. Grupy formalne i nieformalne. Młodzież w sytuacji zmian społeczno – kulturowych – problemy, zagrożenia i wyzwania.

9. Środowisko lokalne – pojęcie, struktura i funkcje. Charakterystyka wybranych środowisk lokalnych – miasto, wieś. Edukacja i animacja społeczna w środowisku lokalnym.

10. Rodzina, szkoła i środowisko lokalne – możliwości współdziałania, integracja oddziaływań pedagogicznych szkoły i rodziny.

11. Czas wolny dzieci i młodzieży, i jego organizacja.

12. Media jako dominująca przestrzeń życia współczesnych młodych ludzi. Wartości wychowawcze i zagrożenia ze strony mass mediów.

13. Pomoc dziecku i rodzinie w środowisku społecznym. Podstawy prawne funkcjonowania pomocy społecznej i pracy socjalnej.

14. Prawa dziecka jako wyznacznik pracy opiekuńczo- wychowawczej szkoły i rodziny.

15. Metody pracy społeczno – wychowawczej: metoda indywidualnych przypadków, metoda pracy grupowej, metoda organizowania środowiska, ujęcie całościowe metod pracy socjalnej.

16. Wybrane problemy społeczne współczesnego świata:

• ubóstwo, bezdomność, głód – definicje, obszary i dynamika zjawisk

• bezrobocie w Polsce – definicja, obszar, dynamika zjawiska, uwarunkowania

• społeczeństwo starzejące się – problemy i wyzwania

• uchodźcy i migranci – aspekty prawne i społeczne

• dziecko chore (przewlekle) w rodzinie, szkole i środowisku rówieśniczym – opieka, wsparcie, formy i zasady pomocy

• problematyka uzależnień (alkohol, środki psychoaktywne, Internet i gry komputerowe, zakupoholizm, pracoholizm)

• prawa człowieka i ich realizacja we współczesnym świecie.

17. Organizacje pozarządowe, ich funkcje i zadania w społeczeństwie.

metody dydaktyczne

Oparte na słowie: wykład konwersatoryjny poparty prezentacją multimedialną, objaśnienia, dyskusja dydaktyczna,

Literatura podstawowa:

• Pilch T., Lepalczyk I., Pedagogika społeczna, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2005,

• Radziewicz – Winnicki A., Pedagogika społeczna, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne 2008,

• Marynowicz-Hetka E., Pedagogika społeczna t.1,2 Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006,2007,

• Kawula S., Marynowicz - Hetka E., Przecławska A. (red.), Pedagogika społeczna perspektywie europejskiej. Przeszłość, teraźniejszość, przyszłość, Oficyna Wydawnicza Kastalia, Olsztyn 2003,

• Kawula S. (red.), Pedagogika społeczna: dokonania – aktualność – perspektywy, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2003,

• Kawula S.,(red.), Pedagogika społeczna: dokonania, aktualność, perspektywy. Podręcznik akademicki dla pedagogów Wydawnictwo. Adam Marszałek, Toruń 2001,

• Lalak D. (red.), Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej , Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1999,

• Pilch T., Lepalczyk I. (red.), Pedagogika społeczna. Człowiek w zmieniającym się świecie, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1995,

• Theiss W. Przecławska A. (red.), Pedagogika społeczna. Pytania o XXI wiek, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 1999.

Literatura uzupełniająca:

• Kamiński A., Funkcje pedagogika społecznej, Warszawa 1980

• Wroczyński R., Pedagogika społeczna, Warszawa 1985

• Trempała E., M. Cichosz, Pedagogika społeczna. Tradycje – teraźniejszość- wyzwania. Wszechnica Mazurska, Olecko 2001,

• Przecławska A. (red), Pedagogika społeczna – kręgi poszukiwań, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 1996

• Cichosz M., Polska pedagogika społeczna w latach 1945-2003 (wybór tekstów źródłowych), t. I, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2004

• Janowski A., Uczeń w teatrze życia szkolnego, Wydawnictwo WSiP, Warszawa 1989

• Czasopisma:

http://pedagogikaspoleczna.com

http://www.chowanna.us.edu.pl/

Wiedza (student zna i rozumie)

zna rodzaje środowisk wychowawczych, w tym instytucji społecznych i kulturowych i wie jakie jest ich znaczenie dla procesu opieki i wychowania i jakie są cele ich działalności PED1_W03, PED1_W05

posiada usystematyzowaną i uporządkowaną wiedzę na temat więzi interpersonalnych, społecznych i kulturowych i ich znaczenia dla procesu wychowania, PED1_W08

znaczenie i mechanizmy funkcjonowania grup społecznych i konsekwencje dla procesu wychowania, opieki, wsparcia PED1_W08

Umiejętności (student potrafi)

wykorzystywać w praktyce podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki społecznej w celu analizowania i interpretowania problemów, edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, których podłożem może byś środowisko społeczne, PED1_U01

posługiwać się podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki społecznej, zastosować ją do diagnozowania, prognozowania oraz projektowania działań profilaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych, w odniesieniu do konkretnej grupy społecznej,PED1_U01, PED1_U02

opracować oraz prezentować własne pomysły w celu interpretowania i rozwiązywania problemów edukacyjnych i wychowawczych,PED1_U03

zaprojektować ścieżki rozwoju ucznia na podstawie przeprowadzonej diagnozy społecznej w zgodzie z zasadami i normami etycznymi, PED1_U08

Kompetencje społeczne (student jest gotowy do)

podejmowania i inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym, wyzwań zawodowych, aktywności i wytrwałości w realizacji profesjonalnych, indywidualnych i zespołowych działań w zakresie pedagogiki społecznejPED1_K04

aktywnego uczestnictwa w grupach, organizacjach i instytucjach realizujących działania pedagogiczne i do porozumiewania się z osobami będącymi i niebędącymi specjalistami w danej dziedzinie, PED1_K04

podejmowania działalności pedagogicznej zgodnie z zasadami i normami etycznymi, dostrzega w pracy pedagoga społecznego znaczenie dylematów etycznych, umiejętności przewidywania skutków konkretnych działań pedagogicznych, opiekuńczych i wychowawczych, PED1_K06

Warunki zaliczenia:

• obecność na zajęciach,

• praca pisemna: egzamin pisemny, przygotowanie prezentacji

Sposoby weryfikacji efektów uczenia się:

Wiedza: egzamin pisemny – PED1_W03, PED1_W05, PED1_W08, PED1_U01

Umiejętności: przygotowanie prezentacji na zadany temat, dotyczący planowania pracy wychowawczej w wybranej grupie społecznej. PED1_U01, PED1_U02, PED1_U03, PED1_U08

Kompetencje społeczne: obserwacja studenta w trakcie zajęć, ocena postawy w trakcie zajęć i udziału w dyskusji PED1_K04, PED1_K06

Ocena końcowa:

bardzo dobry (5)

dobry plus (4,5)

dobry (4)

dostateczny plus (3,5)

dostateczny (3)

niedostateczny (2)

Skala ocen:

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5