Historia wychowania

(1) Wymagania wstępne i dodatkowe:

Zakres wiadomości (wiedzy), umiejętności i kompetencji społecznych, niezbędnych do efektywnego uczestnictwa studenta w zajęciach właściwy dla absolwenta szkoły średniej i potwierdzony świadectwem dojrzałości; bez wstępnych wymagań akademickich (przedmiotowych i merytorycznych) z zakresu pedagogiki.

(2) Treści kształcenia:

Wykłady:

1.Geneza refleksji pedagogicznej i historii wychowania.

2.Wychowanie w Starożytności; Grecja, kultura hellenistyczna, Rzym.

3.Średniowieczne ideały wychowawcze. Działalność Karola Wielkiego. Rola Kościoła katolickiego w edukacji. Uniwersytety.

4.Wpływ reformacji i kontrreformacji w Kościele na edukację europejską.

5.Myśl pedagogiczna i szkolnictwo w dobie Renesansu.

6.Mysl pedagogiczna i szkolnictwo w dobie Oświecenia.

7.Wybrane europejskie przewroty rewolucyjne i ich wpływ na rozwój teorii i praktyki pedagogicznej – rewolucja we Francji /1789/; rewolucja w Anglii /1689/ – porównanie kontekstu społeczno-politycznego i systemowo edukacyjnego.

8. Reformy edukacyjne w Rzeczypospolitej /KEN/,

9.Zróżnicowane stanowiska i eksperymenty pedagogiczne w pedagogice europejskiej i światowej na przełomie XIX i XX w.

10.Wpływ zaborów na polską edukację: austriacki - Galicja, rosyjski – Królestwo Polskie, Królestwo Kongresowe; pruski – poznańskie i Śląsk;

11.Tajne nauczanie w na ziemiach polskich pod okupacją w latach okupacji niemieckiej 1939-1945.

12.Kolektywizacja edukacji w Polsce po 1945 r.

Ćwiczenia:

1.Znaczenie filozofów antycznych dla edukacji. Arystoteles, Sokrates, Platon. Starożytne szkoły filozoficzne.

2.Znaczenie filozofii Aureliusza Augustyna i Tomasza z Akwinu dla edukacji średniowiecznej i nowożytnej.

3.Pedagogika Jana Amosa Komeńskiego.

4.Pedagogika Jana Jakuba Rousseau.

5. Pedagogika Johna Locka.

6.Pedagogika Henryka Pestalozziego.

7.Pedagoika Bronisława Trentowskiego.

8.Pedagogika Sebastiana Petrycego.

9. Analiza i komparatystyka edukacji na ziemiach polskich w okresie zaborów.

10.Konsekwencje pedagogiczne filozofii wychowania oraz psychologizmu i socjologizmu pedagogicznego..

11.Tajne nauczanie na ziemiach polskich w okresie drugiej wojny światowej.

12. Analiza porównawcza odbudowy i rozwoju szkolnictwa w Drugiej Rzeczypospolitej i w Polsce po 1945 r.

(3) Metody dydaktyczne i pomoce naukowe:

Metody: wykład akademicki, dyskusja, praca z książką. Środki: tekst źródłowy, film dydaktyczny

Literatura podstawowa:

Barczyk Piotr Paweł, O podmiotowości. Historyczna zmienność refleksji i praktyki edukacyjnej, Bytom 2001;

Jakubiak Krzysztof, Wychowanie państwowe jako ideologia wychowawcza sanacji, Bydgoszcz 1994;

Kurdybacha Łukasz, Historia wychowania, t. 1-2, Warszawa 1965/1967;

Miąso Józef (red.), Historia wychowania wiek XX, T. I, Warszawa 1984;

Michalski Stanisław, Koncepcje systemu edukacji w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1988;

Wołoszyn Stefan, Dzieje wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie, Warszawa 1964;

Wołoszyn Stefan, Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej, T.: 1, 2, 3, Warszawa 1965

Literatura uzupełniająca:

Bartnicka Kalina, Szybiak Irena, Zarys historii wychowania, Warszawa 2001;

Jean Jacques Rousseau, Emil czyli o wychowaniu /Jan Legowicz – wstęp i komentarz/, Wrocław 1955;

Kot Stanisław, Historia wychowania, t.1-2, Warszawa 1996;

Kowalik Krystyna, Opieka nad dzieckiem w Generalnym Gubernatorstwie, Lublin 1986;

Mauersberg Stanisław, Marian Walczak, Szkolnictwo polskie po drugiej wojnie światowej, Warszawa 2005;

Orczyk Adam, Zarys historii szkolnictwa i myśli pedagogicznej, Warszawa 2008;

Podgórska Eugenia, Szkolnictwo elementarne Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego 1807-1831, Warszawa 1960;

Wójcik Mirosław, Problemy społeczno – edukacyjne na Śląsku przełomu XIX i XX w., [w:] Bernard Kołodziej, Mirosław Wójcik, Barbara Kołodziej (red.), Dzieło prymasa ze Śląska. Troska i nauczanie, Kraków 2016;

WIEDZA („Student zna i rozumie...”)

miejsce i rolę historii wychowania jako subdyscypliny pedagogicznej (PED1_W01);

w stopniu zaawansowanym najważniejsze nurty myśli pedagogicznej oraz kierunki działań w zakresie szeroko pojętej oświaty na przestrzeni dziejów (kultura zachodnia), reprezentatywne dla poszczególnych nurtów koncepcje pedagogiczne w zakresie wychowania, kształcenia i opieki oraz metodykę w zakresie wychowania i kształcenia w aspekcie historycznym (PED1_W03 PED1_W12);

UMIEJĘTNOŚCI („Student potrafi…”)

samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu historii wychowania korzystając z różnych źródeł, w tym nowoczesnych technologii (PED1_U04);

tworzyć merytorycznie spójne oraz logiczne wypowiedzi ustne i pisemne dotyczące zagadnień szczegółowych z zakresu historii wychowania z wykorzystaniem źródeł i opracowań (PED1_U06);

samodzielnie analizować i wnioskować na podstawie treści źródłowych dokumentujących rozwój teorii i praktyki pedagogicznej na przestrzeni wieków w celu transferu stanowisk i doświadczeń edukacyjnych do współczesnych potrzeb w zakresie nauczania i wychowania (PED1_U08).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE („Student jest gotów do…”)

rozumienia znaczenia dziedzictwa kulturowego, a w tym rozwijanej na przestrzeni dziejów myśli o wychowaniu, kształceniu i opiece oraz praktycznych rozwiązaniach świadczących o dziedzictwie kulturowym Polski i Europy (PED1_K01).

Weryfikacja efektów kształcenia w sytuacji prowadzenia kształcenia w bezpośrednim kontakcie ze studentami (w siedzibie Uczelni) oraz wykorzystywanych metod weryfikacji efektów w sytuacji prowadzenia kształcenia w formule zdalnej bądź komplementarnej (z wykorzystaniem narzędzi do komunikacji elektronicznej).

Zaliczenie wykładu obejmuje PED1_W01; PED1_W3; PED1_K01:

-obecność na wykładach

-egzamin ustny

Zaliczenie ćwiczeń obejmuje PED1_W12; PED1_U04; PED1_U06; PED1_U08; PED_K01:

-aktywna obecność studenta na ćwiczeniach (przygotowanie i udział w dyskusji nad historycznymi problemami edukacji; może podnieść ocenę ostateczną z ćwiczeń o maksymalnie 0,5 stopnia) PED_K01

- Opracowanie przez studenta autorskiego historycznego słownika teoretyków i praktyków edukacji według wskazanych przez wykładowcę haseł oraz wzoru ich słownikowej konstrukcji PED1_W01; PED1_W3; PED1_W12; PED1_U04

-przygotowanie w formie pracy pisemnej epokowej charakterystyki rozwoju teorii i praktyki edukacyjnej ze wskazaniem dla współczesnych potrzeb w zakresie kształcenia dzieci młodzieży. PED1_U06; PED1_U08

Ocena z ćwiczeń uzyskiwana jest jako średnia arytmetyczna dwóch składników (ocen): z autorskiego opracowania historycznego słownika, pracy pisemnej.

Skala ocen:

bardzo dobry (5)

dobry plus (4,5)

dobry (4)

dostateczny plus (3,5)

dostateczny (3)

niedostateczny (2)

Ocena ustalana jest na podstawie następującej skali:

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5