Nasiennictwo warzywnicze

1. Wymagania wstępne. Posiadanie wiedzy z zakresu przedmiotów ogólnych: botaniki, fizjologii roślin, gleboznawstwa, propedeutyki produkcji roślinnej, agrometeorologii, uprawy roli i nawożenia, podstaw genetyki i hodowli roślin oraz warzywnictwa jako kierunku produkcji rolnej i jej znaczenia dla gospodarki kraju i bezpieczeństwa żywnościowego oraz struktury krajowej produkcji warzyw gruntowych, kierunków jej rozwoju i trendów rynkowych.

2. Treści kształcenia. Nasiennictwo warzywnicze - zakres realizowanej tematyki (30h)

Wykłady (15 h): Pojęcie i zadania nasiennictwa, organizacja produkcji nasiennej w Polsce i obrotu materiałem siewnym (Wspólnotowy Katalog Roślin Warzywnych). Podstawowe gatunki warzyw w hodowli krajowej i nasiennictwie, główne rejony produkcji nasion warzyw w Polsce. Specyfika produkcji nasiennej i agrotechniczne podstawy produkcji nasion. Czynniki wpływające na jakość materiału siewnego, ocena i rejestracja odmian. Rola i zadania oraz uprawnienia Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Kwalifikacja materiału siewnego – urzędowa kontrola plantacji nasiennych i wyprodukowanych nasion. Ocena materiału siewnego- materiał kwalifikowany- świadectwo z oceny polowej i laboratoryjnej, dokumentacja wykonanej oceny, przeprowadzonej z urzędu przez pracowników Inspekcji Nasiennej, podlegających Wojewódzkim Inspektoratom Kontroli Materiału Siewnego. Technologie uprawy i ochrony plantacji nasiennych warzyw cebulowych, kapustnych, rzepowatych, korzeniowych, psiankowatych, dyniowatych, liściowych, strączkowych, wiechlinowatych i wieloletnich oraz ocena polowa i kwalifikacja plantacji nasiennych wymienionych grup użytkowych warzyw.

Ćwiczenia (15 h): Powstawanie i budowa nasion, rodzaje nasion, dojrzewanie nasion, rozpoznawanie nasion podstawowych gatunków warzyw, ocena wartości siewnej nasion. Właściwa lokalizacja plantacji nasiennych, planowanie i prowadzenie plantacji nasiennej warzyw z uwzględnieniem specyfiki upraw dla gatunku i różnych kategorii materiału siewnego. Kwalifikacja polowa plantacji nasiennych i laboratoryjna materiału siewnego, także zgodnie z systemem OECD. Dokumentacja plantacji nasiennej zgodnie z wymaganiami krajowych regulacji prawnych w zakresie kontroli i kwalifikacji materiału siewnego. Kiełkowanie nasion, botanika i biochemia kiełkowania, wigor nasion, uszlachetnianie nasion, spoczynek i starzenie się nasion, przechowywanie nasion. Metody specjalne oznaczania żywotności nasion, patogeny i szkodniki w przechowywanej masie nasiennej. Organizacja przemysłu nasiennego. Ekonomiczne aspekty reprodukcji nasiennej. Produkcja nasion ekologicznych.

Literatura podstawowa przedmiotu:

1.Duczmal W., Tucholska H.: Nasiennictwo t. 1 i 2. PWRiL, 2006

Orłowski M., Słodkowski P.: Uprawa warzyw na nasiona. Wydawnictwo AR w Szczecinie. Szczecin 2003

2.Hołubowicz R.: Przewodnik do ćwiczeń z nasiennictwa roślin warzywnych. Wyd. AR w Poznaniu. Poznań 2005.

Literatura uzupełniająca przedmiotu

1.Kwiatkowski J., Szczukowski ., Tworkowski J.: Wybrane zagadnienia z nasiennictwa. Wyd. UWM Olsztyn 2002

2.Hołubowicz R.: Marketing nasion. Wyd.AR w Poznaniu 1999

3.Hołubowicz R.: Zarządzanie przedsiębiorstwem nasiennym. Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Poznań 2009

4.Tylkowska K., Dorna H., Szopińska D.: Patologia nasion. Wyd. Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskigo w Poznaniu. Poznań 2007.

5.Orzeszko-Rywka A., Rochalska M.: Przewodnik do ćwiczeń z nasiennictwa. Wyd. SGGW Warszawa, 2011.

Przedmiot Nasiennictwo Warzywnicze realizowany jest w formie wykładów i ćwiczeń, w tym także praktycznych. Tematyka prowadzonych zajęć obejmuje zakres wiedzy związanej z produkcją materiału rozmnożeniowego warzyw i jego znaczenia dla uprawy roślin warzywnych.

Nasiennictwo warzywne obejmuje zagadnienia związane z:

• metody pozyskiwania materiału rozmnożeniowego warzyw

• metody określania jakości nasion - podstawy odmianoznawstawa

• wpływ czynników środowiska i stosowanych zabiegów uprawowych na jakość materiału siewnego.- światowa i krajowa produkcja nasion warzyw

• obowiązujące przepisy prawne dotyczące kwalifikacji, kontroli i zasad obrotu materiałem siewnym w kraju oraz w powiązaniu z UE, a także jednostki upoważnione do nadzoru i urzędowej kontroli plantacji nasiennych i kwalifikacji materiału siewnego.

Nakład pracy studenta (bilans godzin i punktów ECTS):

(1) Udział w zajęciach teoretycznych – wykłady: 8 godz.

(2) Udział w zajęciach praktycznych – ćwiczenia, laboratoria, warsztaty, lektoraty.: 12 godz.

(3) Łącznie zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela akademickiego (1+2): 20 godz.

(4) Praca własna studenta, w tym konsultacje (PWS): 55 godz.

(5) Suma punktów ECTS: 3 ECTS

Literatura podstawowa:

Chroboczek E. /red/ (1997) Odmianoznawstwo roślin warzywnych. PWRiL,

Knaflewski M., Krzesiński W., Małachowski A., (2008) Biologia i odmianoznawstwo roślin warzywnych. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego (Poznań)

Sękara A. Jdrszczyk E., Grabowska A. (2013) Odmianoznawstwo roślin warzywnych. UR w Krakowie 198 s.

Literatura uzupełniająca:

Wszelkie dostępne publikacje i informacje ze źródeł elektronicznych o odpowiednim standardzie (Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, COBORU, GUS, CDR, WODR, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin-PIB, Instytut Ogrodnictwa-PIB itp.)

informacje branżowe firm nasiennych i inne dot. tematu.