Socjologia (PWS)

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu socjologii, a także uwrażliwienie ich na problematykę związku ich osobistych doświadczeń z przekraczającymi wymiar jednostkowych doświadczeń procesami społecznymi. Celem kursu jest zatem wprowadzenie studentów w socjologiczną perspektywę postrzegania świata i problematyki zawodowej oraz próba rozbudzenia ich socjologicznej wyobraźni.

1. Przedsocjologiczne formy wiedzy o życiu społecznym: wiedza potoczna, tradycja filozofii praktycznej, przekazy artystyczne. Geneza socjologii: konsekwencje urbanizacji i rewolucji przemysłowej (rynek jako metafora opisu rzeczywistości społecznej); konsekwencje oświecenia; rewolucje polityczne – potrzeba emancypacji, przemiany w obszarze triady władza-społeczeństwo-państwo.

2. Socjologia w relacji do innych nauk społecznych (psychologii, antropologii, ekonomii, historii, politologii). Problem „naukowości” socjologii. Socjologiczne paradygmaty.

3. Człowiek jako istota społeczna. Procesy socjalizacji. Mechanizmy i etapy socjalizacji w ujęciu behawiorystycznym, socjologicznym (G.H.Mead), psychoanalitycznym i poznawczym (J.Piaget). Przesocjalizowana koncepcja człowieka.

4. Pojęcie roli społecznej. Rola społeczna a status społeczny. Mechanizmy socjalizacji. Mechanizm kontroli społecznej. Strukturalno-funkcjonalna i interakcyjna wykładnia roli społecznej. Pojęcie aktora społecznego. Aktor społeczny w ujęciu strukturalno-funkcjonalnym i interakcyjnym. Perspektywa dramaturgiczna E. Goffmana.

5. Pojęcie grupy społecznej. Grupa a zbiorowość. Klasyfikacje grup. Grupa „My” – Grupa „Oni”.

Rodzina w perspektywie socjologicznej. Geneza rodziny. Historyczno-kulturowa zmienność form życia rodzinnego. Społeczne funkcje rodziny.

6. Zachowania zbiorowe. Tłum i jego dynamika. Tłum jako podmiot i przedmiot polityki Plotka. Propaganda. Społeczne mechanizmy „kozła ofiarnego” i „polowania na czarownice”.

7. Problematyka władzy. Władza wg. M.Webera. Problematyka władzy w ujęciu M. Foucaulta.

Literatura podstawowa:

Anthony Giddens, Socjologia, Warszawa 2004; Piotr Sztompka, Socjologia, Kraków 2004

Literatura uzupełniająca:

J. Turner, Struktura teorii socjologicznej, Warszawa 2004; B. Tobiasz-Adamczyk, Wybrane elementy socjologii zdrowia i choroby, Znak, Kraków 2000

B. Tobiasz-Adamczyk B, Relacje lekarz-pacjent w perspektywie socjologii medycyny, Znak, Kraków 2002

-

Celem nauczania jest zdobycie przez studenta wiedzy dotyczącej podstawowych pojęć i kategorii socjologii ogólnej. Przedmiot przedstawia społeczny obraz zdrowia i choroby w aspekcie socjologii medycyny. Celem jest ponadto poznanie zachowań związanych ze zdrowiem i chorobą jako istotnego elementu wiedzy o społeczeństwie. Celem jest również kształtowanie świadomości studentów w aspekcie humanizacji medycyny, świadomości o wieloprzyczynowości choroby i konieczności holistycznego podejścia do pacjenta i jego problemów zdrowotnych.

Treści programowe realizowane są zgodnie w odniesieniu do efektów kształcenia określonych w załączniku nr 1 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz.U. 2019 poz. 1573).

Ze względu na możliwe zmiany treści kształcenia, zmiany przepisów, szczegółowe treści kształcenia znajdują się w części "Informacje o zajęciach w cyklu".

LITERATURA PODSTAWOWA:

1. Ostrowska A. (red.), Socjologia medycyny, Wydawnictwo Instytutu Filozofii

i Socjologii PAN, Warszawa 2009.

2. Barański J., Piątkowski W. (red.), Zdrowie i choroba. Wybrane problemy socjologii medycyny, ATUT – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, Wrocław 2002.

3. Tobiasz-Adamczyk B.: Wybrane elementy socjologii zdrowia i choroby, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2000.

4. Tobiasz-Adamczyk B.: Relacje lekarz-pacjent w perspektywie socjologii medycyny, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2002.

5. Kowalska Joanna, Dziurla Rafał, Bargiel-Matusiewicz Kamilla. Kultura a zdrowie i niepełnosprawność. Red. Warszawa: Uniwersytet Warszawski, 2018, 173 s. ISBN 978-83-235-3547-8, doi: https://doi.org/10.31338/uw.9788323535478

6. Jarema, Marek. Uzależnienia i substancje psychoaktywne. Red. . Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018, 201 s. ISBN 978-83-200-5593-1

LITERATURA DODATKOWA:

1. Tobiasz-Adamczyk B., Szafraniec K., Bajka J.: Zachowania w chorobie. Opis przebiegu choroby z perspektywy pacjenta, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1999.

2. Sztompka P.: Socjologia. Analiza społeczeństwa, Wydawnictwo Znak, Kraków 2006.

3. Turner J.: Socjologia. Koncepcje i ich zastosowanie, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań, 1998.

4. Jędrzejko, Mariusz. Współczesne teorie uzależnień od substancji psychoaktywnych. Red. . Warszawa: Aspra, 2012, 165 s. ISBN 978-83-754-5047-7

Student jest zobowiązany do samodzielnej pracy w zakresie treści wykładowych, a także do poszukiwania, wnioskowania i analizy materiałów naukowych z innych źródeł. Praca własna studenta uzupełnia realizację omawianych zagadnień podczas zajęć w Uczelni.

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu socjologii, a także uwrażliwienie ich na problematykę związku ich osobistych doświadczeń z przekraczającymi wymiar jednostkowych doświadczeń procesami społecznymi. Celem kursu jest zatem wprowadzenie studentów w socjologiczną perspektywę postrzegania świata i problematyki zawodowej oraz próba rozbudzenia ich socjologicznej wyobraźni.

1. Przedsocjologiczne formy wiedzy o życiu społecznym: wiedza potoczna, tradycja filozofii praktycznej, przekazy artystyczne. Geneza socjologii: konsekwencje urbanizacji i rewolucji przemysłowej (rynek jako metafora opisu rzeczywistości społecznej); konsekwencje oświecenia; rewolucje polityczne – potrzeba emancypacji, przemiany w obszarze triady władza-społeczeństwo-państwo.

2. Socjologia w relacji do innych nauk społecznych (psychologii, antropologii, ekonomii, historii, politologii). Problem „naukowości” socjologii. Socjologiczne paradygmaty.

3. Człowiek jako istota społeczna. Procesy socjalizacji. Mechanizmy i etapy socjalizacji w ujęciu behawiorystycznym, socjologicznym (G.H.Mead), psychoanalitycznym i poznawczym (J.Piaget). Przesocjalizowana koncepcja człowieka.

4. Pojęcie roli społecznej. Rola społeczna a status społeczny. Mechanizmy socjalizacji. Mechanizm kontroli społecznej. Strukturalno-funkcjonalna i interakcyjna wykładnia roli społecznej. Pojęcie aktora społecznego. Aktor społeczny w ujęciu strukturalno-funkcjonalnym i interakcyjnym. Perspektywa dramaturgiczna E. Goffmana.

5. Pojęcie grupy społecznej. Grupa a zbiorowość. Klasyfikacje grup. Grupa „My” – Grupa „Oni”.

Rodzina w perspektywie socjologicznej. Geneza rodziny. Historyczno-kulturowa zmienność form życia rodzinnego. Społeczne funkcje rodziny.

6. Zachowania zbiorowe. Tłum i jego dynamika. Tłum jako podmiot i przedmiot polityki Plotka. Propaganda. Społeczne mechanizmy „kozła ofiarnego” i „polowania na czarownice”.

7. Problematyka władzy. Władza wg. M.Webera. Problematyka władzy w ujęciu M. Foucaulta.

Literatura podstawowa:

Anthony Giddens, Socjologia, Warszawa 2004; Piotr Sztompka, Socjologia, Kraków 2004

Literatura uzupełniająca:

J. Turner, Struktura teorii socjologicznej, Warszawa 2004; B. Tobiasz-Adamczyk, Wybrane elementy socjologii zdrowia i choroby, Znak, Kraków 2000

B. Tobiasz-Adamczyk B, Relacje lekarz-pacjent w perspektywie socjologii medycyny, Znak, Kraków 2002

-