Podstawy edukacji matematycznej

Założeniem i celem przedmiotu jest zdobycie przez studenta wiedzy o psychopedagogicznych podstawach edukacji matematycznej na poziomie wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej, umiejętności projektowania procesu nabywania pojęć i umiejętności matematycznych przez dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym wieku szkolnym.

Student zapozna się z rolą i miejscem matematyki w wychowaniu przedszkolnym i kształceniu wczesnoszkolnym, celami edukacji matematyki. Student zdobędzie zasób wiadomości i umiejętności matematycznych niezbędnych do prawidłowego wprowadzania i kształcenia pojęć i umiejętności matematycznych w przedszkolu i w klasach początkowych. Podczas zajęć student pozna różne formy i metody pracy na zajęciach matematycznych, w

tym gry i zabawy matematyczne.

Zadania, rola i miejsce matematyki w wychowaniu przedszkolnym i edukacji wczesnoszkolnej.

Analiza zapisów zawartych w podstawie programowej wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej pod kątem edukacji matematycznej.

Dobór i układ treści nauczania matematyki , cele, formy i metody pracy na zajęciach matematycznych.

Proces kształtowania pojęć i umiejętności matematycznych- podstawy psychologiczne.

Rozwój intelektualny dziecka a poziomy rozumienia pojęć matematycznych, dzieci z niepowodzeniami w nauce ( dyskalkulia) i dzieci uzdolnione.

Dziecięca matematyka - podstawowe założenia dotyczące rozwijania zainteresowań matematycznych.

Myślenie matematyczne na etapie wychowania przedszkolnego i młodszego wieku szkolnego - główne strategie kształcenia matematycznego (metoda realistyczna, metoda czynnościowa, metoda problemowa).

Środki dydaktyczne stosowane we wczesnej edukacji matematycznej dziecka.

Klasyfikacja przedmiotów i pojęcie zbioru. Rytmy i serie.

Arytmetyka liczb naturalnych: rozwój pojęcia liczby naturalnej u dziecka, aspekt kardynalny, porządkowy i miarowy liczby naturalnej, pojęcie dziesiątkowego układu pozycyjnego, oś liczbowa, porównywanie liczb, rozszerzenie zakresu liczbowego.

Cztery podstawowe formuły matematyczne: dodawanie i odejmowanie liczb naturalnych w różnych ujęciach, mnożenie liczb naturalnych w różnych aspektach, dzielenie w aspekcie mieszczenia i podziału, własności czterech działań arytmetycznych, kolejność wykonywania działań.

Równania i zadania tekstowe: metody rozwiązywania równań i nierówności użyteczne w edukacji wczesnoszkolnej, podstawowe zasady konstruowania zadań tekstowych, zadania standardowe i niestandardowe , metody rozwiązywania zadań tekstowych.

Elementarne pojęcia geometryczne: stosunki przestrzenne, podstawowe figury geometryczne, sieć kwadratowa – geoplan, obwód figury.

Umiejętności praktyczne: mierzenie długości, masy i objętości, czas, kalendarz, obliczenia pieniężne, pomiar temperatury, obliczenia zegarowe.

Kształtowanie umiejętności matematycznych potrzebnych w sytuacjach życiowych: intuicje i heurystyki.

Wspomaganie rozwoju zainteresowań matematycznych uczniów i czynności umysłowych ważnych dla uczenia się matematyki przez gry, zabawy i sytuacje zadaniowe.

Kształtowanie gotowości/ dojrzałości do uczenia się matematyki na sposób szkolny. Diagnoza szkolna .

Literatura obowiązkowa:

1. Cydzik Z., Matematyka dla klasy1, PZWS,Warszawa 1988

2. Dąbrowski M., Pozwólmy dzieciom myśleć - O umiejętnościach matematycznych polskich trzecioklasistów, wyd. CKE, Warszawa 2008

3. Gruszczyk-Kolczyńska E., Edukacja matematyczna w klasie I, wydawnictwo: Centrum Edukacyjne Bliżej Przedszkola. 2014

4. Gruszczyk - Kolczyńska E.,Zielińska E., Dziecięca Matematyka. Książka dla rodziców i nauczycieli, WSiP Warszawa 1997, Wydawnictwo kolejne zmienione 2015 r.

5. Gruszczyk - Kolczyńska E., O dzieciach matematycznie uzdolnionych. Nowa Era, Warszawa 2012

6. Janicka Panek T., Zanim wybierzesz program i podręcznik do nauczania zintegrowanego, Wyd. Fraszka Edukacyjna, Warszawa 2002

7. Klus-Stańska D., Nowicka M., Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej, Harmonia Universalis, Gdańsk 2014

8. Nowik J., Kształcenie matematyczne w edukacji wczesnoszkolnej, Wydawnictwo NOWIK Sp.j., Opole 2009

9. Reclik R., Współczesne koncepcje nauczania matematyki na etapie wczesnoszkolnym, [w:] Wybrane aspekty procesu kształcenia w reformującej się szkole, red E. Smak, K. Wereszczyńska, M. Ganczarska, NOWIK, Opole 2011

10.Sawicki T., Reclik R., Nowik J., Matematyka. To nauczyciel klas początkowych wiedzieć powinien, Wydawnictwo NOWIK, Opole 1997

11. Semadeni Z., Gruszczyk-Kolczyńska E., Treliński G., Matematyczna edukacja wczesnoszkolna Teoria i praktyka, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, 2015

12.Siwek H., Kształcenie zintegrowane na etapie wczesnoszkolnym. Rola edukacji matematycznej, Kraków 2004

Uzupełniajaca:

1.Pytalczyk J./ Odkrywam siebie i świat. Wyd. Mastermetodyka , Środa Wielkopolska 2017

2. Pytlarczyk J.' W kręgu zabawy. Wyd. Mastermetodyka , Środa Welkopolska 2017

Student zna i rozumie:

- w pogłębionym stopniu zastosowania praktyczne wiedzy właściwej dla pedagogiki, psychologii, socjologii, filozofii i wiedzy o kulturze i mediach w działalności społecznej, edukacyjnej, kulturalnej i medialnej;

- wiedzę z zakresu dydaktyki i szczegółowych metodyk właściwych dla określonej społeczności pedagogicznej oraz w zakresie diagnostyki i zasad konstruowania programów wykorzystywanych w pracy pedagoga, wychowawcy, opiekuna.

Student potrafi:

- formułować i analizować problemy badawcze, dobierać metody i narzędzia ich rozwiązania, syntetyzować różne idee i punkty widzenia z wykorzystaniem wiedzy z dyscyplin nauki właściwych dla pedagogiki,

- wykorzystać posiadaną wiedzę - formułować i rozwiązywać złożone i nietypowe problemy i innowacyjnie wykonywać zadania z nieprzewidywalnych warunkach przez właściwy dobór źródeł oraz informacji z nich pochodzących, a także dokonywać oceny, krytycznej analizy, syntezy oraz twórczej interpretacji i prezentacji tych informacji;

- posługiwać się zaawansowaną wiedzą teoretyczną na temat metodyki wykonywania zadań, procedur, norm oraz dobrych praktyk stosowanych w wybranych obszarach działalności pedagogicznej;

- samodzielnie planować i realizować własne uczenie się przez całe życie i ukierunkowywać innych w tym zakresie.

Student jest gotów do:

- krytycznej oceny odbieranych treści, uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych także o charakterze badawczym;

- odpowiedzialnego pełnienia roli zawodowej pedagoga, opiekuna, wychowawcy, terapeuty, z uwzględnieniem wrażliwości etycznej, empatii, otwartości, refleksyjności oraz zmieniających się potrzeb społecznych, w tym : rozwijania dorobku zawodu, podtrzymywania etosu zawodu, postrzegania i rozwijania zasad etyki zawodowej ( deontologii) oraz działania na rzecz przestrzegania tych zasad.

Ćwiczenia, praca z tekstem, projekt edukacyjny, dyskusja, metoda problemowa, metoda praktyczna, obserwacja, eksperyment.

Obecność studenta i aktywny udział w zajęciach. Portfolio studenta złożone z materiałów metodycznych, np. narzędzi diagnozy gotowości do uczenia się matematyki, prezentacja multimedialna przygotowana przez studentów, a dotycząca wybranego zagadnienia z zakresu edukacji matematycznej, prezentacja efektów krytycznego i samodzielnego studiowania literatury przedmiotu, podstawy programowej, przygotowanie i zrealizowanie w grupie projektu zajęć matematycznych, dyskusja z odbiorcami przygotowanej prezentacji/ projektu, ewaluacja przeprowadzonych zajęć.

Ocena końcowa - zaliczenie - zostanie ustalona jako średnia arytmetyczna z uzyskanych w trakcie trwania semestru ocen cząstkowych ( z poszczególnych zadań przydzielonych studentom). oraz testu weryfikującego wiedzę z zakresu podstaw edukacji matematycznej.