Pedagogika społeczna

Przedmiot wprowadza w zagadnienia dotyczące współczesnego środowiska życia jednostki i sposoby jego przetwarzania w środowisko wychowawcze (rozwojowe). Przedstawia genezę polskiej pedagogiki społecznej oraz jej współczesne wyzwania. Podejmuje zagadnienia dotyczące wsparcia jednostki w różnych sytuacjach, w tym wykluczenia, marginalizacji, sytuacji zmiany społeczno-kulturowej. Pedagogika społeczna definiuje i analizuje wychowanie w szeroko rozumianych kontekstach społeczno-kulturowych.

Wymagania wstępne: Student powinien posiadać wiedze z zakresu podstawowych pojęć w pedagogice, nurtów i systemów pedagogicznych. Wiedze z zakresu pedagogiki ogólnej i historii wychowania

1. Pedagogika społeczna jako subdyscyplina pedagogiki: geneza, przedstawiciele, dorobek naukowy, zadania.

2. Dorobek naukowy i znaczenie Heleny Radlińskiej w kształtowaniu się pedagogiki społecznej jako nauki

3. Terminologia pedagogiki społecznej. Wyjaśnienie znaczenia kluczowych pojęć z zakresu pedagogiki społecznej.

4. Metodologiczne podstawy badań pedagogiki społecznej. Zagadnienia diagnozy społecznej. Charakterystyka wybranych metod badawczych stosowanych na gruncie pedagogiki społecznej.

5. Środowisko życia a środowisko wychowawcze. Podstawowe środowiska wychowawcze. Typologia środowisk wychowawczych.

6. Rodzina jako podstawowe środowisko wychowawcze. Przemiany rodziny współczesnej. Struktura i funkcje rodziny. Postawy rodzicielskie. Rodzina w obliczu zagrożeń współczesnego świata. Rodzina dysfunkcjonalna i rodzina patologiczna. Alternatywne formy życia rodzinnego we współczesnym świecie.

7. Społeczno – wychowawcza działalność szkoły w środowisku społecznym. Ukryty program szkoły.

8. Grupa rówieśnicza – organizacja, struktura i funkcje. Grupy formalne i nieformalne. Młodzież w sytuacji zmian społeczno – kulturowych – problemy, zagrożenia i wyzwania.

9. Środowisko lokalne – pojęcie, struktura i funkcje. Charakterystyka wybranych środowisk lokalnych – miasto, wieś. Edukacja i animacja społeczna w środowisku lokalnym.

10. Czas wolny dzieci i młodzieży, i jego organizacja.

11. Media jako dominująca przestrzeń życia współczesnych młodych ludzi. Wartości wychowawcze i zagrożenia ze strony mass mediów.

12. Metody pracy społeczno – wychowawczej: metoda indywidualnych przypadków, metoda pracy grupowej, metoda organizowania środowiska, ujęcie całościowe metod pracy socjalnej.

13. Wybrane problemy społeczne współczesnego świata: ubóstwo, bezdomność, głód; społeczeństwo starzejąc; uchodźcy i migranci.

Podstawowa:

1. Cichosz M., Pedagogika społeczna. Zarys problematyki. Warszawa 2014. Wyd. Impuls,

2. Cichosz M., O pedagogice społecznej i jej rozwoju: wybrane zagadnienia, Kraków 2016,

3. Kawula S., Pedagogika społeczna: dzisiaj i jutro, Toruń 2012,

4. Kawula S., (red.), Pedagogika społeczna dokonania – aktualność – perspektywy, Toruń 2006.

5. Pilch T., Lepalczyk I., Pedagogika społeczna, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2005,

6. Marynowicz-Hetka E., Pedagogika społeczna t.1,2 Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006,2007,

7. Pilch T., Lepalczyk I. (red.), Pedagogika społeczna. Człowiek w zmieniającym się świecie, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1995,

8. Theiss W. Przecławska A. (red.), Pedagogika społeczna. Pytania o XXI wiek, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 1999.

Uzupełniająca:

1. Kawula S., Marynowicz - Hetka E., Przecławska A. (red.), Pedagogika społeczna perspektywie europejskiej Przeszłość, teraźniejszość, przyszłość, Oficyna Wydawnicza Kastalia, Olsztyn 2003,

2. Lalak D. (red.), Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej , Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1999,

3. Janowski A., Uczeń w teatrze życia szkolnego, Wydawnictwo WSiP, Warszawa 1989

4. Radziewicz – Winnicki A., Pedagogika społeczna, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne 2008,Trempała E., M. Cichosz, Pedagogika społeczna. Tradycje – teraźniejszość- wyzwania. Wszechnica Mazurska, Olecko 2001,

Czasopisma:

5. http://pedagogikaspoleczna.com

6. http://www.chowanna.us.edu.pl/

WIEDZA („Student zna i rozumie...”):

- kluczowe zagadnienia związane z profilaktyką w szkole, konstruowaniem programów profilaktycznych w kontekście zadań szkoły (PED1_W10)

- w zaawansowanym stopniu metodykę prowadzenia działań profilaktycznych w szkołach, zna normy i procedury prowadzenia działań profilaktycznych w szkole i placówce opiekuńczo-wychowawczej (PED1_W12)

- modele współpracy nauczycieli, specjalistów, rodziców i opiekunów w procesie diagnozowania i opracowania programów profilaktyczno-wychowaczych w szkole (PED1_W13)

UMIEJĘTNOŚCI („Student potrafi…”):

- rozpoznawać i diagnozować sytuacje szkolne (również w przestrzeni wirtualnej), które mogą być podstawę do konstruowania programów profilaktyczno-wychowaczych w szkole i placówce opiekuńczo-wychowawczej (PED1_U05)

- planować, dostosowywać i wykorzystywać odpowiednie metody i formy pracy w ramach działań profilaktyczno-wychowaczych w szkole (PED1_U06)

- projektować działania profilaktyczne, opracować program profilaktyczny i scenariusze zajęć z zakresu profilaktyki zgodnie z potrzebami szkoły; doskonalić swój warsztat pracy (PED1_U07)

- opracowywać i realizować programy profilaktyczne skierowane do dzieci, młodzieży, nauczycieli i rodziców (PED1_U08)

- odpowiedzialnie organizować działania profilaktyczne w szkole, propagować racjonalne organizowanie czasu wolnego oraz poszanowania prawa do odpoczynku (z uwzględnieniem edukacji zdrowotnej i fizycznej oraz wartości wychowawczych i zagrożeń generowanych przez media) (PED1_U10)

KOMPETENCJE SPOŁECZNE („Student jest gotów do…”):

- odpowiedzialnego merytorycznego i metodycznego przygotowywania się do realizowania działań profilaktycznych w szkole lub placówce opiekuńczo-wychowawczej (PED1_K02)

- rozpoznawania specyfiki środowiska lokalnego oraz jego wpływu na funkcjonowanie wychowanków i podopiecznych w kontekście działań wychowaczo-profilaktycznych (PED1_K06)

Efekty w zakresie WIEDZY weryfikuje się poprzez: wypowiedź pisemną, kolokwium

UMIEJĘTNOŚCI weryfikowane są poprzez: prezentację

KOMPETENCJE SPOŁECZNE weryfikowane są poprzez: ocena postawy w trakcie zajęć,

Ocena końcowa obliczana jest jako: (np. średnia arytmetyczna ocen z: testu, pracy projektowej i aktywności na zajęciach).

Ocena ustalana jest na podstawie następującej skali:

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5