Psychologia rozwoju człowieka 0101-PED-I-2031N
Wykład (W) Semestr letni 2021/2022

WIEDZA („Student zna i rozumie...”)

1. przedmiot, cele i zadania psychologii rozwojowej, jej związek z procesami wychowywania i kształcenia, podstawowe teorie psychoanalityczne i poznawcze dotyczące rozwoju człowieka (PED1_W02);

2. najważniejsze aspekty psychologii rozwojowej człowieka, specyfiki zmian psychofizycznych zachodzących na poszczególnych etapach życia, czynniki biologiczne, psychiczne i społeczne wspomagające i zakłócające ten proces (PED1_W03 PED1_W06);

3. poszczególne etapy rozwoju człowieka, wraz z towarzyszącymi im zagrożeniami i czynnikami ryzyka, wiedzę na temat kryzysów rozwojowych, oraz ich specyfiki przebiegu na poszczególnych etapach rozwoju, wiedzę na temat wczesnodziecięcych zaburzeń rozwoju (PED1_W06);

4. mechanizmy neurologiczne, psychologiczne i społeczne leżące u podstaw indywidualnych różnic rozwojowych, specyfikę rozwojową dzieci z dysfunkcjami i zaburzeniami i rozumie konieczność indywidualizacji oddziaływań wychowawczych (PED1_W06);

5. mechanizmy funkcjonowania dziecka na poszczególnych etapach rozwoju, rozumie konieczność dostosowania komunikacji i oddziaływań wychowawczych do wieku rozwojowego, wiedzę z zakresu wpływu, środowiska rodzinnego rówieśniczego oraz szkolnego na prawidłowość procesów rozwojowych i socjalizacyjnych, związek uwarunkowań biologicznych jak i środowiskowych dziecka z powstawaniem ewentualnych zaburzeń i dysfunkcji (PED1_W06 PED1_W08 PED1_W09);

6. problematykę relacji interpersonalnych w rodzinie, mechanizmów przywiązania i kształtowania się więzi, typologię postaw rodzicielskich i rozumie ich wpływ na rozwój i socjalizację dziecka (PED1_W06 PED1_W08 PED1_W09);

7. wagę komunikacji interpersonalnej i społecznej w odniesieniu do procesu rozwoju i socjalizacji człowieka, typy komunikacji wspomagającej i zaburzającej te procesy, wiedzę z zakresu komunikowania się z dzieckiem na różnych etapach rozwoju (PED1_W13);

UMIEJĘTNOŚCI („Student potrafi…”)

1. powiązać ogólną wiedzę z zakresu determinantów rozwoju psychofizycznego z wiedzą dotyczącą procesu edukacyjnego i szeroko rozumianych oddziaływań socjalizacyjno-wychowawczych, posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania, interpretowania i projektowania strategii oddziaływań wychowawczych (PED1_U01);

2. dostrzegać i prawidłowo interpretować zjawiska społeczne mające znaczący wpływ na przebieg rozwoju indywidualnego oraz procesu socjalizacji dziecka (PED1_U01);

3. wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii rozwojowej do analizowania problemów edukacyjnych, wychowawczych i społecznych (PED1_U02 PED1_U03);

4. powiązać nabytą wiedzę z zakresu psychologii rozwojowej i wychowawczej z posiadaną wiedzą z zakresu pedagogiki w celu diagnozowania, prognozowania oraz podejmowania działań profilaktycznych, opiekuńczych i terapeutycznych (PED1_U03).

5. dostrzec znaczenie czynników i determinant rozwoju psychospołecznego i wykorzystać posiadaną wiedzę w planowaniu strategii wolnych od błędów wychowawczych (PED1_U03);

6. w precyzyjny i spójny sposób wypowiedzieć się w mowie i piśmie na temat podstawowych determinantów i mechanizmów rozwoju indywidualnego i społecznego człowieka (PED1_U06);

7. okazać szczególną wrażliwość względem osób z grup wysokiego ryzyka zakłóceń w rozwoju, potrafi indywidualizować dostosować oddziaływania wychowawcze i wspomagające rozwój, mając na celu eliminowanie różnic w nauczaniu i socjalizacji uczniów zdrowych i niepełnosprawnych oraz wyrównywania szans osób pochodzących z różnych środowisk, kultur i narodowości (PED1_U11).

8. posługiwać się terminologią z zakresu psychologii rozwojowej i psychologii wychowawczej (PED1_U15);

KOMPETENCJE SPOŁECZNE („Student jest gotów do…”)

1. regularnej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności, dokonywania bieżącej oceny własnych kompetencji i doskonalenia umiejętności w trakcie realizowania działań zawodowych, ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego (PED1_K01);

2. aktywnego poszukiwania nowych informacji o uwarunkowaniach i przebiegu procesu rozwoju człowieka, oraz do rewizji i korekty swoich poglądów w kontekście postępującego rozwoju nauk społecznych (PED1_K01);

aktywnego poszukiwania nowych informacji o uwarunkowaniach i przebiegu procesu rozwoju człowieka, oraz do rewizji i korekty swoich poglądów w

3. kontekście postępującego rozwoju nauk społecznych (PED1_K02 PED1_K03);

4. dostrzegania i prawidłowego interpretowania zjawisk społecznych mających znaczący wpływ na przebieg rozwoju indywidualnego oraz procesu socjalizacji dziecka (PED1_K05);

5. świadomego i aktywnego poszanowania praw człowieka i indywidualności jednostki w procesie diagnostycznym oraz podczas powadzenia różnego rodzaju badań naukowych w kontekście rozwoju człowieka (PED1_K06);

Wiedza:

- egzamin pisemny (w wyjątkowych, uzasadnionych specjalnymi potrzebami studenta - egzamin ustny), obejmujący zakres wiedzy z wykładów, oraz dodatkowych źródeł (skrypt, artykuł, film) trzy pytania otwarte, w tym jedno problemowe, sprawdzające umiejętność zastosowania zdobytej wiedzy w sytuacji praktycznej (PED1_W02, PED1_W03, PED1_W06, PED1_W08, PED1_W09, PED1_W13), pytanie otwarte: 0-5 pkt, pytanie otwarte problemowe: 0-10 pkt

Umiejętności:

egzamin pisemny (j.w.) w tym szczególnie pytanie problemowe wymagające analizy posiadanej wiedzy i zastosowania jej do analizy i próby rozwiązania konkretnego problemu, (PED1_U01, PED1_U02, PED1_U03, PED1_U06, PED1_U11, PED1_U15)

Kompetencje społeczne:

-egzamin, ocena pracy studenta w trakcie zajęć, obserwacja aktywności podczas dyskusji i próbach wspólnego rozwiązywaniu problemów związanych z tematyką zajęć, zaangażowanie podczas zajęć, (PED1_K01, PED1_K02, PED1_K03, PED1_K05, PED1_K06)

Ocena końcowa przedmiotu jest średnią ważoną według następujących zasad:

Okp = Owx0,9+Okx0,1

Okp = końcowa ocena przedmiotu,

Ow = ocena zaliczenia pisemnego – 0,9 wagi

Ks = zaangażowanie, aktywność na zajęciach, udział w dyskusjach - 0,1 wagi

Skala ocen:

bardzo dobry (5)

dobry plus (4,5)

dobry (4)

dostateczny plus (3,5)

dostateczny (3)

niedostateczny (2)

Ocena wypowiedzi/prac pisemnych ustalana jest na podstawie następującej skali:

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5

KRYTERIA OCENIANIA:

Ocena niedostateczna (2,0) student:

- nie posiada podstawowej wiedzy pozwalającej na rozumienie podstawowych pojęć, koncepcji i mechanizmów psychologicznego funkcjonowania człowieka w aspekcie rozwojowym,

- nie zna teorii wieloaspektowego rozwoju człowieka w cyklu życia z uwzględnieniem wagi indywidualnych trajektorii rozwojowych,

- nie zna i nie rozumie problematyki rozwoju człowieka w aspekcie fizycznym, poznawczym, emocjonalnym, społecznym i moralnym,

- nie rozumie determinant i czynników ryzyka zaburzeń rozwoju, w aspekcie genetycznym oraz środowiskowym.

- nie potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi z zakresu psychologii rozwojowej człowieka w celu prognozowania przebiegu trajektorii rozwojowych podopiecznego/ucznia oraz w projektowaniu oddziaływań opiekuńczo-wychowawczych;

- nie umie samodzielnie zdobywać i analizować wiedzy na temat podstawowych mechanizmów regulujących przebieg rozwoju człowieka;

- nie potrafi krytycznie wypowiadać się w mowie i piśmie na temat wybranych zagadnień i problemów psychologii rozwojowej,

- nie jest gotów do systematycznej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności,

- nie ma przekonania o konieczności świadomego i aktywnego poszanowania praw człowieka i indywidualności jednostki w procesie diagnostycznym oraz podczas powadzenia różnego rodzaju badań naukowych w kontekście rozwoju człowieka;

Ocena dostateczna (3,0-3,5) student:

- posiada podstawową wiedzę pozwalającą na rozumienie podstawowych pojęć, koncepcji i mechanizmów psychologicznego funkcjonowania człowieka w aspekcie rozwojowym,

- zna w stopniu podstawowym teorie wieloaspektowego rozwoju człowieka w cyklu życia z uwzględnieniem wagi indywidualnych trajektorii rozwojowych,

- zna i rozumie w stopniu podstawowym problematykę rozwoju człowieka w aspekcie fizycznym, poznawczym, emocjonalnym, społecznym i moralnym,

- rozumie podstawowe determinanty i czynniki ryzyka zaburzeń rozwoju, w aspekcie genetycznym oraz środowiskowym.

-potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi z zakresu psychologii rozwojowej człowieka w celu prognozowania przebiegu trajektorii rozwojowych podopiecznego/ucznia oraz w projektowaniu oddziaływań opiekuńczo-wychowawczych;

- potrafi samodzielnie zdobywać i analizować wiedzę na temat podstawowych mechanizmów regulujących przebieg rozwoju człowieka;

- potrafi wypowiadać się w mowie i piśmie na temat wybranych zagadnień i problemów psychologii rozwojowej,

- jest gotów do systematycznej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności,

- ma przekonanie o konieczności świadomego i aktywnego poszanowania praw człowieka i indywidualności jednostki w procesie diagnostycznym oraz podczas powadzenia różnego rodzaju badań naukowych w kontekście rozwoju człowieka;

Ocena dobra (4,0-4,5) student:

- posiada wiedzę pozwalającą na rozumienie podstawowych pojęć, koncepcji i mechanizmów psychologicznego funkcjonowania człowieka w aspekcie rozwojowym,

- zna teorie wieloaspektowego rozwoju człowieka w cyklu życia z uwzględnieniem wagi indywidualnych trajektorii rozwojowych,

- zna i rozumie problematykę rozwoju człowieka w aspekcie fizycznym, poznawczym, emocjonalnym, społecznym i moralnym,

-rozumie determinanty i czynniki ryzyka zaburzeń rozwoju, w aspekcie genetycznym oraz środowiskowym.

-potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi z zakresu psychologii rozwojowej człowieka w celu prognozowania przebiegu trajektorii rozwojowych podopiecznego/ucznia oraz w projektowaniu oddziaływań opiekuńczo-wychowawczych;

- potrafi samodzielnie zdobywać i analizować wiedzę na temat podstawowych mechanizmów regulujących przebieg rozwoju człowieka, korzystając z różnych źródeł;

- potrafi krytycznie wypowiadać się w mowie i piśmie na temat wybranych zagadnień i problemów psychologii rozwojowej, posługując się adekwatną terminologią,

- jest gotów do systematycznej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności, oraz ich systematycznego, samodzielnego rozwijania;

- ma przekonanie o konieczności świadomego i aktywnego poszanowania praw człowieka i indywidualności jednostki w procesie diagnostycznym oraz podczas powadzenia różnego rodzaju badań naukowych w kontekście rozwoju człowieka;

Ocena bardzo dobra (5,0) student:

- posiada szeroką, ugruntowaną wiedzę pozwalającą na rozumienie podstawowych pojęć, koncepcji i mechanizmów psychologicznego funkcjonowania człowieka w aspekcie rozwojowym,

- w stopniu bardzo dobrym zna teorie wieloaspektowego rozwoju człowieka w cyklu życia z uwzględnieniem wagi indywidualnych trajektorii rozwojowych,

- w stopniu bardzo dobrym zna i rozumie problematykę rozwoju człowieka w aspekcie fizycznym, poznawczym, emocjonalnym, społecznym i moralnym,

- posiada szeroką i ugruntowaną wiedzę z zakresu determinant i czynników ryzyka zaburzeń rozwoju, w aspekcie genetycznym oraz środowiskowym.

- bardzo dobrze potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi z zakresu psychologii rozwojowej człowieka w celu prognozowania przebiegu trajektorii rozwojowych podopiecznego/ucznia oraz w projektowaniu oddziaływań opiekuńczo-wychowawczych;

- potrafi samodzielnie zdobywać i analizować wiedzę na temat podstawowych mechanizmów regulujących przebieg rozwoju człowieka, korzystając z różnych źródeł;

- potrafi krytycznie wypowiadać się w mowie i piśmie na temat wybranych zagadnień i problemów psychologii rozwojowej, posługując się adekwatną terminologią,

- jest gotów do systematycznej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności, oraz ich systematycznego, samodzielnego rozwijania;

- ma przekonanie o konieczności świadomego i aktywnego poszanowania praw człowieka i indywidualności jednostki w procesie diagnostycznym oraz podczas powadzenia różnego rodzaju badań naukowych w kontekście rozwoju człowieka;

1. Psychologia rozwojowa i psychologia - przedmiot cele i zadania. Genetyczne, neurofizjologiczne i społeczne podłoże procesu rozwoju i socjalizacji. Rodzaje zmian rozwojowych i metody ich badania. Etyczne aspekty badań rozwoju. Badania nad dzieciństwem - zmiana paradygmatu w psychologii rozwojowej.

2. Rozwój mózgu na przestrzeni życia jednostki. Czynniki wspomagające i hamujące rozwój. Okresy krytyczne w rozwoju mózgu. Dostosowywanie wymagań i oddziaływań do wieku rozwojowego dziecka.

3. Zaburzenia rozwoju i ich przyczyny. Choroby genetyczne i teratogenny. Zapobieganie i niwelowanie skutków zaburzeń rozwoju. Wyrównywanie szans rozwojowych i edukacyjnych dzieci niepełnosprawnych fizycznie i umysłowo oraz pochodzących ze środowisk o wysokim stopniu ryzyka powstawania zaburzeń.

4. Rozwój dziecka w okresie prenatalnym. Narodziny dziecka.

5. Zaburzenia rozwoju w okresie wczesnodziecięcym. Integracja sensoryczna i jej wpływ na prawidłowy rozwój dziecka.

6. Psychodynamiczne koncepcje rozwoju człowieka. J. Piaget - koncepcja rozwoju poznawczego i moralnego człowieka.

7. Fazy rozwoju psychospołecznego wg E. Eriksona. Społeczno poznawcza teoria rozwoju L. Wygotskiego.

8. Rozwój emocjonalny, poznawczy i społeczny w okresie niemowlęcym i przedszkolnym

9. Rozwój dziecka w okresie szkolnym.

10. Okres dorastania, kryzys tożsamości - przechodzenie z dzieciństwa do dorosłości.

11. Transkrypcja świata realnego na język symboli - rozwój mowy. Biologiczne przystosowanie człowieka do języka. Społeczeństwo i komunikacja.

11. Rozwój człowieka w okresie wczesnej i średniej dorosłości.

12. Kryzys wieku średniego. Rozwój człowieka w okresie późnej dorosłości i starości.

13. Rodzinne determinanty rozwoju i wychowania dziecka. Postawy rodzicielskie. Szkoła jako środowisko wychowawcze stymulujące i ograniczające rozwój dziecka.

- oparte na słowie: wykład konwencjonalny (informacyjny), analityczny, problemowy, dialogowy, wykład konwersatoryjny, dyskusja dydaktyczna, dyskusja seminaryjna, dyskusja oxfordzka, metoda samodzielnego dochodzenia do wiedzy, studium przypadku;

- z wykorzystaniem komputera: prezentacja multimedialna, film dydaktyczny, skrypty PDF

- oparte na praktycznej działalności: demonstracja, testy preferencji, artykuły i filmy do samodzielnej analizy, karty pracy;