Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży 0101-PED-I-3011S
Wykład (W) Semestr zimowy 2025/2026

WIEDZA („Student zna i rozumie...”):

- definicję psychologii klinicznej, oraz jej związek z obszarami zainteresowań pedagogiki, wskazuje jej cele, zadania oraz metody badań, kryteria klasyfikowania oraz symptomy zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, pojęcie "normy", "normalności" i „zaburzenia” w psychologii klinicznej, grupy klasyfikacyjne, jednostki kliniczne oraz objawy poszczególnych zaburzeń psychicznych. (PED1_W01);

- wpływ zaburzeń psychicznych na dobrostan jednostki i jej funkcjonowanie w otoczeniu społecznym, konieczność specjalnego dostosowywania oddziaływań diagnostycznych, edukacyjno-wychowawczych do potrzeb dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi, specyficznymi problemami w uczeniu się i niepełnosprawnością intelektualną ( PED1_W04);

- objawy zaburzeń zachowania dzieci i młodzieży oraz wykorzystać tę wiedzę w procesie przeprowadzania analizy konkretnego przypadku, rozpoznać i nazwać specyficzne objawy zaburzeń z poszczególnych grup klinicznych tj. zaburzeń nastroju, zaburzeń na tle lękowym, zaburzeń osobowości, zaburzeń somatomorficznych i dysocjacyjnych, zaburzeń odżywiania, schizofrenii i zaburzeń urojeniowych, zaburzeń związanych z niepełnosprawnością intelektualną, spektrum autyzmu, ADHD, specyficznych zaburzeń uczenia się (dysleksja, dyskalkulia etc.) uzależnień od środków psychoaktywnych, zaburzeń zachowania i in. (PED1_W06);

UMIEJĘTNOŚCI („Student potrafi…”):

- rozpoznać i nazwać objawy psychopatologiczne zaburzeń zachowania dzieci i młodzieży oraz wykorzystać tę wiedzę w procesie przeprowadzania analizy konkretnego przypadku (PED1_U01);

- w wypowiedziach ustnych i pisemnych, w sposób precyzyjny i spójny skonstruować wypowiedź z zakresu problematyki psychologii klinicznej, w analizie przypadku oraz projektowania oddziaływań edukacyjno-wychowawczo-korekcyjnych (indywidualny program korekty nawyku) (PED1_U02);

- rozpoznać i nazwać specyficzne objawy zaburzeń z poszczególnych grup klinicznych tj. : zaburzeń nastroju, zaburzeń na tle lękowym, zaburzeń odżywiania, schizofrenii i zaburzeń urojeniowych, zaburzeń związanych z niepełnosprawnością intelektualną, spektrum autyzmu, ADHD, specyficznych zaburzeń uczenia się (dysleksja, dyskalkulia etc.) uzależnień od środków psychoaktywnych, zaburzeń zachowania i in. (PED1_U03)

- w wypowiedziach ustnych i pisemnych, w sposób precyzyjny i spójny skonstruować wypowiedź z zakresu problematyki psychologii klinicznej, w analizie przypadku oraz projektowania oddziaływań edukacyjno-wychowawczo-korekcyjnych (indywidualny program korekty nawyku) (PED1_U02);

- zastosować swoją wiedzę z dziedziny psychologii klinicznej m. in. do analizowania zjawisk społecznych takich jak niepełnosprawność, wykluczenie, niedostosowanie społ. oraz projektowania procesu edukacyjno-terapeutycznego (PED1_U04);

KOMPETENCJE SPOŁECZNE („Student jest gotów do…”):

- systematycznej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności, dokonywania bieżącej oceny własnych kompetencji i doskonalenia umiejętności w trakcie realizowania działań zawodowych, ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego, poszanowania znaczenia i aktualizowania wiedzy oraz korzystania z kompetencji i współpracy specjalistów z zakresu innych dziedzin naukowych dla skutecznego realizowania zadań edukacyjnych, opiekuńczo- wychowawczych i resocjalizacyjnych. (PED1_K01)

- realizowania swoich obowiązków zawodowych w sposób odpowiedzialny, z aktywnym uwzględnieniem posiadanej wiedzy dotyczącej natychmiastowych i dalekosiężnych konsekwencji podejmowanych przez siebie działań, oraz umiejętnego zarządzania ryzykiem związanym z wyborem określonych środków i metod oddziaływań edukacyjnych i opiekuńczo-wychowawczych (PED1_K02)

- świadomego i aktywnego poszanowania praw człowieka i indywidualności jednostki w procesie diagnostycznym oraz uwzględnienia kontekstu etycznego podczas powadzenia różnego rodzaju badań naukowych. (PED1_K02)

Efekty w zakresie WIEDZY weryfikuje się poprzez:

- egzamin pisemny (forma egzaminu do wyboru dla studentów- test 30 pytań lub 3 pytania otwarte; w szczególnych przypadkach możliwy egzamin ustny) (PED1_W01, PED1_W04, PED1_W06)

UMIEJĘTNOŚCI weryfikowane są poprzez

- egzamin pisemny, (PED1_U01, PED1_U02, PED1_U03, PED1_U4)

KOMPETENCJE SPOŁECZNE weryfikowane są poprzez:

- ocena pracy studenta w trakcie zajęć, obserwacja aktywności podczas dyskusji i próbach wspólnego rozwiązywaniu problemów związanych z tematyką zajęć, zaangażowanie podczas zajęć (1 plus za aktywność – ocena dostateczna, 2 plusy – ocena dobra, 3 plusy- bardzo dobra), (PED_K01, (PED1_K02)

Ocena końcowa przedmiotu jest średnią ważoną według następujących zasad:

Okp = Owx0,8+Okx0,2

Okp = końcowa ocena przedmiotu,

Ow = ocena zaliczenia pisemnego – 0,8 wagi

Ks = obecność, zaangażowanie, aktywność na zajęciach, udział w dyskusjach 0,2 wagi

Ocena ustalana jest na podstawie następującej skali:

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5

Ocena niedostateczna (2,0) student:

- nie zna podstawowych pojęć i klasyfikacji, objawów, jak również charakterystyki i terapii wybranych zaburzeń psychicznych,

- nie zna i nie rozumie wpływu zaburzeń psychicznych na dobrostan jednostki i jej funkcjonowanie w otoczeniu społecznym oraz podstawowe formy leczenia farmakologicznego i terapeutycznego różnych zaburzeń psychicznych,

- nie zna i nie rozumie mechanizmów anatomiczno-fizjologicznych i rozwojowych leżących u podstaw zaburzeń psychicznych,

- nie rozumie konieczności specjalnego dostosowywania oddziaływań edukacyjno-wychowawczych do potrzeb dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi, specyficznymi problemami w uczeniu się i niepełnosprawnością intelektualną,

- nie potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi oraz terminologią z zakresu psychologii klinicznej

- nie potrafi przeprowadzić analizy mechanizmu powstawania nawyku i uzależnienia oraz sporządzić indywidualnego programu korekty nawyku,

- nie potrafi w oparciu o określoną diagnozę psychologiczną, samodzielnie dokonać analizy przypadku oraz zaproponować strategii działań pedagogicznych, w tym działań profilaktycznych w zakresie rozwiązywania konkretnych problemów edukacyjnych i wychowawczych,

-nie potrafi w wypowiedziach ustnych i pisemnych, w sposób precyzyjny i spójny skonstruować wypowiedzi z zakresu problematyki psychologii klinicznej,

- nie jest gotów do systematycznej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności,

- nie jest gotów do samodzielnego poszukiwania wiedzy oraz poszerzenie własnych horyzontów odnośnie samodzielnego myślenia oraz niestereotypowej analizy przypadku,

Ocena dostateczna (3,0-3,5) student:

- zna podstawowe pojęcia i klasyfikacje zaburzeń, objawy, jak również charakterystykę i metody terapii wybranych zaburzeń psychicznych,

- zna i rozumie w podstawowym zakresie wpływ zaburzeń psychicznych na dobrostan jednostki i jej funkcjonowanie w otoczeniu społecznym, oraz podstawowe formy leczenia farmakologicznego i terapeutycznego różnych zaburzeń psychicznych,

- zna i rozumie w zakresie podstawowym mechanizmy anatomiczno-fizjologicznych i rozwojowych leżących u podstaw zaburzeń psychicznych,

- rozumie konieczność specjalnego dostosowywania oddziaływań edukacyjno-wychowawczych do potrzeb dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi, specyficznymi problemami w uczeniu się i niepełnosprawnością intelektualną,

- potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi oraz terminologią z zakresu psychologii klinicznej,

- potrafi przeprowadzić podstawową analizę mechanizmu powstawania nawyku i uzależnienia oraz sporządzić indywidualny programu korekty nawyku,

- potrafi w oparciu o określoną diagnozę psychologiczną, samodzielnie dokonać w zakresie podstawowym, analizy przypadku oraz zaproponować strategii działań pedagogicznych, w tym działań profilaktycznych w zakresie rozwiązywania konkretnych problemów edukacyjnych i wychowawczych,

-potrafi w wypowiedziach ustnych i pisemnych, w sposób precyzyjny i spójny skonstruować wypowiedzi z zakresu podstawowej problematyki psychologii klinicznej,

- jest gotów do systematycznej, analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności,

- jest gotów do samodzielnego poszukiwania wiedzy oraz poszerzenie własnych horyzontów odnośnie samodzielnego myślenia oraz niestereotypowej analizy przypadku,

Ocena dobra (4,0-4,5) student:

- zna pojęcia i klasyfikacje zaburzeń, objawy, jak również charakterystykę i metody terapii wybranych zaburzeń psychicznych,

- zna i rozumie wpływ zaburzeń psychicznych na dobrostan jednostki i jej funkcjonowanie w otoczeniu społecznym, oraz formy leczenia farmakologicznego i terapeutycznego różnych zaburzeń psychicznych,

- zna i rozumie w mechanizmy anatomiczno-fizjologicznych i rozwojowych leżących u podstaw zaburzeń psychicznych,

- rozumie i potrafi uzasadnić konieczność specjalnego dostosowywania oddziaływań edukacyjno-wychowawczych do potrzeb dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi, specyficznymi problemami w uczeniu się i niepełnosprawnością intelektualną

- potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi oraz terminologią z zakresu psychologii klinicznej,

- potrafi przeprowadzić podstawową analizę mechanizmu powstawania nawyku i uzależnienia oraz sporządzić indywidualny programu korekty nawyku,

- potrafi w oparciu o określoną diagnozę psychologiczną, samodzielnie przeprowadzić analizę przypadku oraz zaproponować strategię działań pedagogicznych, w tym działań profilaktycznych w zakresie rozwiązywania konkretnych problemów edukacyjnych i wychowawczych,

-potrafi w wypowiedziach ustnych i pisemnych, w sposób precyzyjny i spójny skonstruować wypowiedzi z zakresu problematyki psychologii klinicznej,

- jest gotów do systematycznej, pogłębionej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności,

- jest gotów do samodzielnego poszukiwania wiedzy oraz poszerzenie własnych horyzontów odnośnie samodzielnego myślenia oraz niestereotypowej analizy przypadku, korzystając z różnych źródeł i form pozyskiwania wiedzy,

Ocena bardzo dobra (5,0) student:

- zna w stopniu bardzo dobrym pojęcia i klasyfikacje zaburzeń, objawy, jak również charakterystykę i metody terapii wybranych zaburzeń psychicznych,

- w sposób ugruntowany zna i rozumie wpływ zaburzeń psychicznych na dobrostan jednostki i jej funkcjonowanie w otoczeniu społecznym, oraz formy leczenia farmakologicznego i terapeutycznego różnych zaburzeń psychicznych,

- w stopniu bardzo dobrym rozumie w mechanizmy anatomiczno-fizjologicznych i rozwojowych leżących u podstaw zaburzeń psychicznych,

- posiada szeroką wiedzę na temat konieczność specjalnego dostosowywania oddziaływań edukacyjno-wychowawczych do potrzeb dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi, specyficznymi problemami w uczeniu się i niepełnosprawnością intelektualną,

- potrafi sprawnie posługiwać się ujęciami teoretycznymi oraz specjalistyczną terminologią z zakresu psychologii klinicznej,

- potrafi przeprowadzić analizę mechanizmu powstawania nawyku i uzależnienia oraz sporządzić indywidualny wieloaspektowy program korekty nawyku,

- potrafi w oparciu o określoną diagnozę psychologiczną, samodzielnie wykonać wieloaspektową analizę przypadku oraz zaproponować strategię działań pedagogicznych, w tym działań profilaktycznych w zakresie rozwiązywania konkretnych problemów edukacyjnych i wychowawczych,

-potrafi w wypowiedziach ustnych i pisemnych, w sposób precyzyjny i spójny skonstruować wypowiedzi z zakresu problematyki psychologii klinicznej,

- jest gotów do systematycznej, wieloaspektowej i pogłębionej analizy poziomu swojej wiedzy i umiejętności,

- jest gotów do samodzielnego poszukiwania wiedzy oraz poszerzenie własnych horyzontów odnośnie samodzielnego myślenia oraz niestereotypowej analizy przypadku, korzystając z różnych źródeł i form pozyskiwania wiedzy.

1. Przedmiot i zadania psychologii klinicznej. Diagnoza i metody badań stosowane w psychologii klinicznej. Klasyfikacje zaburzeń: DSMV i ICD Epidemiologia zaburzeń psychicznych dzieci i młodzieży – dynamika wzrostu częstości występowania.

2. Genetyczne i środowiskowe uwarunkowania zaburzeń psychicznych. Fizjologia zaburzenia psychicznego – rola neuroprzekaźników w powstawaniu dysfunkcji. Podstawowe symptomy zaburzeń psychicznych.

3. Zaburzenia neurorozwojowe - zaburzenia ze spektrum autyzmu.

4. Zaburzenia neurorozwojowe - ADHD.

5. Zaburzenia neurorozwojowe - niepełnosprawność intelektualna.

6. Zaburzenia neurorozwojowe - specyficzne zaburzenia uczenia się.

7. Zaburzenia zachowania oraz ich rola sygnalizacyjna w przewidywaniu potencjalnych zaburzeń osobowości w wieku dorosłym, zaburzenia empatii.

8. Zaburzenia lękowe, ich przejawy i wpływ na funkcjonowanie w życiu codziennym. Zaburzenia związane z czynnikiem stresowym - PTSD.

9. Zaburzenia depresyjne - jeden z najpoważniejszych problemów współczesnego świata.

10. Uzależnienie od substancji i czynności. Mechanizm powstawania uzależnienia. Etapy pracy z nałogiem.

11. Dysforia płciowa. Problemy transpłciowości oraz zmiany płci.

12. Zaburzenia odżywiania się. Anoreksja, bulimia - biologiczne, psychiczne i społeczne komponenty powstawania .

13. Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Inne zaburzenia psychiczne (schizofrenia, zaburzenia snu). Farmakologiczne i psychologiczne metody terapii zaburzeń psychicznych dzieci i młodzieży.

-oparte na słowie: wykład konwencjonalny (informacyjny), analityczny, problemowy, dialogowy, wykład konwersatoryjny, dyskusja dydaktyczna, dyskusja seminaryjna, dyskusja oxfordzka, metoda samodzielnego dochodzenia do wiedzy, studium przypadku,

- z wykorzystaniem komputera: prezentacja multimedialna, film dydaktyczny,skrypty PDF

- oparte na praktycznej działalności: demonstracja, testy preferencji, praca z tekstem - analiza przeczytanej samodzielnie literatury.