Teoretyczne podstawy wychowania 0101-PED-I-1081S
Ćwiczenia praktyczne (ĆW-P) Semestr zimowy 2023/2024

Podstawowa

1. Tchorzewski Andrzej M., Wstęp do teorii wychowania, Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, Kraków 2016, https://wydawnictwo.ignatianum.edu.pl/sites/wydawnictwo/files/publikacje_pdf/wstepdoteorii-online.pdf

2. Śliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2007;

Uzupełniająca

1. Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. T.1 i 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011;

2. Ziółkowska Beata, Miotk-Mrozowska Magdalena, Ocalewski Jarosław (red.), Wyzwania wychowania w świetle problemów dzieci i młodzieży, Difin, Warszawa 2023.

WIEDZA

(„Student zna i rozumie...”)

1. w zaawansowanym stopniu podstawowe definicje i pojęcia z obszaru teorii wychowania, związki i zależności zachodzące pomiędzy tymi pojęciami; elementy struktury, właściwości i dynamikę procesu wychowania, prawidłowości rządzące procesami wychowania; cele, metody, środki i dziedziny wychowania; PED1_W01

2. aksjologiczne podstawy wychowania; etyczne uwarunkowania procesu wychowania, przejawy i znaczenie podmiotowości w procesie wychowania; dylematy i problemy zachodzące w obszarze procesu wychowania; PED1_W05

3. w zaawansowanym stopniu podstawowe teorie procesu socjalizacji, wychowania, uczenia się i nauczania; genezę oraz ewolucję teorii wychowania jako dyscypliny pedagogicznej; obszar zainteresowań teorii wychowani; podstawowe pojęcia z obszaru teorii wychowania; PED1_W06

4. specyfikę funkcjonowania podstawowych środowisk wychowawczych, ze szczególnym uwzględnieniem rodziny, szkoły oraz grupy rówieśniczej; rolę środków masowej komunikacji w procesie kształtowania osobowości dziecka; PED1_W08

5. rolę i znaczenie nauczyciela, wychowawcy i opiekuna w modelowaniu postaw i zachowań wychowanków i podopiecznych oraz w determinowaniu jakości procesu wychowania, PED1_W09

UMIEJĘTNOŚCI

(„Student potrafi…”)

1. dokonać analizy przemian zachodzących w wychowaniu oraz krytycznie ustosunkować się do zjawisk zachodzących we współczesnych procesach wychowania; PED1_U03

2. diagnozować i interpretować sytuacje zachodzące w podstawowych środowiskach wychowawczych (również w przestrzeni wirtualnej) z uwzględnieniem ich uwarunkowań oraz projektować działania nastawione na rozwiązywanie problemów i trudności wychowawczych wychowanków; PED1_U05

3. samodzielnie i twórczo projektować oraz realizować zajęcia nastawione na kształtowanie wśród wychowanków określonych umiejętności społecznych, dobierać treści i metody procesu wychowania w celu realizacji zaprojektowanej działalności wychowawczej; np. postawy altruizmu, tolerancji, asertywności, efektywnej komunikacji interpersonalnej; a także poziomu samooceny i poczucia własnej wartości; PED1_U06

4. indywidualizować zadania w grupie zróżnicowanej w dostosowaniu do potrzeb i możliwości wychowanków PED1_U17

5. prezentować własne pomysły, wątpliwości i sugestie w kontekście wybranych perspektyw teoretycznych oraz zjawisk i procesów zachodzących w praktycznej działalności o charakterze wychowawczym; wyrażać swoje poglądy na temat możliwości oraz skuteczności działań podejmowanych w podstawowych środowiskach wychowawczych, mających na celu kształtowanie określonych umiejętności i kompetencji u wychowanków; PED1_U14

6. posługiwać się zasadami i normami etycznymi w podejmowanej działalności pedagogicznej, dostrzegać i analizować dylematy etyczne, uwzględniać indywidualność wychowanków oraz stosować zasady podmiotowości; PED1_U19

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

(„Student jest gotów do…”)

1. zaangażowania w obiektywną ocenę poziomu swoich kompetencji interpersonalnych oraz kreowanie ścieżki swego dalszego rozwoju w zakresie kształtowania umiejętności wychowawczych; doskonalenia umiejętności konstruktywnego zachowania się w trudnych i konfliktowych sytuacjach, ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego, uzupełniania i doskonalenia oraz poszerzania o wymiar interdyscyplinarny nabytej wiedzy i umiejętności, wyznaczania kierunków i własnego rozwoju i kształcenia; PED1_K01

2. ponoszenia odpowiedzialności za przestrzeganie etyki zawodowej w pracy zawodowej wychowawcy oraz do profesjonalnej, obiektywnej refleksji w odniesieniu do własnych kompetencji w tym zakresie; PED1_K02

3. budowania atmosfery zaufania i zaangażowania, przestrzegania zasad podmiotowego traktowania wychowanka w procesach dydaktyczno-wychowawczych oraz poszanowania jego godności i autonomii; PED1_K03

ĆWICZENIA

Oćw= M x 0,4+ S x 0,4 +P x 0, 2 =…

Oćw – ocena końcowa ćwiczeń

M – prezentacja multimedialna obejmująca wybrane treści z zakresu problematyki przedmiotu – opracowanie oraz zaprezentowanie na zajęciach – inicjowanie dyskusji dydaktycznej, uzasadnianie i przekonywanie do swojego stanowiska w obszarze prezentowanych zagadnień /indywidualna lub grupowa realizacja zleconego zadania/ - ocena merytoryczna opracowanych treści oraz ocena umiejętności prezentowania tych treści, w tym: przekonywania, animowania dyskusji, uzasadniania własnego stanowiska: waga mająca wpływ na ocenę końcową: 0,4

S – Esej refleksyjny (naukowy) - (praca pisemna samodzielnie przygotowana przez studenta na temat wybranych treści z zakresu teoretycznych podstaw wychowania określonych w treściach przedmiotowych, przedstawionych w ujęciu problemowym): waga mająca wpływ na ocenę końcową/: waga mająca wpływ na ocenę końcową: 0,4

P – postawa na zajęciach (czynny udział w zajęciach, dyskusja dydaktyczna, zaangażowanie edukacyjne, informacja zwrotna, obecność, kwerenda wybranych treści dotyczących konkretnych zagadnień z zakresu tematycznego przedmiotu): waga mająca wpływ na ocenę końcową: 0,2

WERYFIKACJA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

WIEDZA

 prezentacja multimedialna obejmująca wybrane treści z zakresu problematyki przedmiotu – ocena podłoża teoretycznego pracy zaliczeniowej

 esej refleksyjny (naukowy) /opracowanie pisemne/ – ocena podłoża teoretycznego pracy zaliczeniowej

UMIEJĘTNOŚCI

 prezentacja multimedialna obejmująca wybrane treści z zakresu problematyki przedmiotu - obszar praktyczny wystąpienia obejmującego publiczną prezentację treści prezentacji z inicjowaniem dyskusji dydaktycznej i debaty w zakresie prezentowanych treści

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

 czynny udział w zajęciach, dyskusja dydaktyczna, zaangażowanie edukacyjne, informacja zwrotna, obecność, kwerenda wybranych treści dotyczących konkretnych zagadnień z zakresu tematycznego przedmiotu

Ocena ustalana jest na podstawie następującej skali:

Poniżej 55.00 % - ocena 2

55.00 % i więcej - ocena 3

60.00 % i więcej - ocena 3,5

70.00 % i więcej - ocena 4

80.00 % i więcej - ocena 4,5

90.00 % i więcej - ocena 5

ĆWICZENIA

1. Koncepcje środowiska wychowawczego. Środowisko społeczne a środowisko wychowawcze.

2. Znaczenie środowiska wychowawczego w procesie rozwoju i wychowania młodego człowieka

3. Rodzina jako podstawowe środowisko wychowawcze. Rodzina jako grupa i instytucja społeczna.

4. Funkcje rodziny, postawy rodzicielskie i style wychowania w rodzinie.

5. Problemy i zagrożenia rodziny współczesnej. Rodzina funkcjonalna i dysfunkcjonalna

6. Szkoła jako ważne środowisko wychowawcze oraz instytucja wspomagająca rozwój.

7. Specyfika funkcjonowania szkoły uczenia się i wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży.

8. Ukryty program szkoły oraz jego znaczenie w procesie wychowania i edukacji.

9. Znaczenie grupy rówieśniczej w kształtowaniu osobowości młodego pokolenia

10. Środki masowej komunikacji w procesie kształtowania osobowości młodego człowieka.

11. Wartości wychowawcze i zagrożenia generowane przez przestrzeń wirtualną.

12. Problemy i trudności wychowawcze, diagnoza, terapia i profilaktyka.

13. Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w procesie edukacji i wychowania.

14. Uczeń zdolny w procesie edukacji i wychowania.

 Ćwiczenia: ćwiczenia klasyczne, praca z książką i z tekstem, praca metodami opartymi na obserwacji (oglądowe) oraz metodami samodzielnego dochodzenia do wiedzy: studia przypadków, giełda pomysłów, dyskusja dydaktyczna